NGÔ VĂN THẬT (TÁM LỄ) - Và nụ cười bất tử

Anh Thật (1936 – 1967) sinh ra và lớn lên trên mảnh đất 18 thôn Vườn Trầu, Hóc Môn – Bà Điểm. Mang truyền thống cách mạng của cha mẹ và các cậu, các bác, anh sớm tham gia cách mạng, vào Hội liên hiệp Học sinh Sinh viên Giải phóng Khu Sài Sòn – Chợ Lớn – Gia Định. Anh thi đỗ vào trường Cao đẳng Kiến trúc. Anh vừa học vừa hoạt động cách mạng, tìm kiếm con em và gia đình liệt sĩ để xây dựng vào lực lượng cách mạng (như Mười Minh, Năm Vững…)
Năm 1966, anh được tổ chức rút về chiến khu Củ Chi, An Tịnh – Trảng Bàng, sau đó về căn cứ Hội Cư Cái Bè – Tiền Giang năm 1967, làm Chánh văn phòng Thành Đoàn.
Để chuẩn bị cho trận đánh vào Sài Gòn (xuân Mậu Thân) Khu ủy và Thành ủy Sài Gòn – Gia Định tổ chức lớp học cho hơn 60 cán bộ chủ chốt của Thành Đoàn, trong đó có anh. Anh xung phong tham gia tổ bảo vệ lớp học. Vào ngày 3-8-1967 địch càn vào căn cứ, đồng chí Thật cùng tổ du kích và anh Sáu Đông đánh địch buộc chúng phải rút ra. Nhưng vào buổi trưa, sau khi bắn pháo và M.79 vào, chúng lại xông vào chiến hào.
Đồng chí Thật đã kéo địch ra xa căn cứ bằng cách vừa bắn vừa đi ngược ra khỏi vùng căn cứ và bị đánh trả rất quyết liệt, địch cho dội hàng trăm quả pháo vào giao thông hào. Anh bị thương nặng ở ruột nhưng chỉ băng bó tạm và tiếp tục bắn trả đến viên đạn cuối cùng. Sau đó anh tháo rời khẩu AK ra từng bộ phận nhỏ rồi nhận xuống sình cùng với ba lô, giấy tờ. Địch vào kéo anh lên và vì không lấy được bất cứ thứ gì, chúng tức giận bắn vào trán anh. Anh ngã xuống nhưng trên môi nở một nụ cười hoàn thành nhiệm vụ: đã dụ địch ra khỏi căn cứ, giữ an toàn cho toàn bộ cán bộ ở cứ cho đến lúc tiến về Sài Gòn dự trận đánh xuân Mậu Thân lịch sử…