NGÔ XUÂN ĐỆ – NGƯỜI ANH HÙNG CỦA NHỮNG TRẬN ĐÁNH Ở ĐÀ LẠT

Có những người lính sau khi chiến tranh kết thúc trở về cuộc sống đời thường, lặng lẽ sống giữa cộng đồng. Họ không nói nhiều về những chiến công của mình. Nhưng mỗi khi nhắc lại những năm tháng chiến đấu, ký ức về đồng đội, chiến trường và những trận đánh năm xưa vẫn hiện lên rất rõ.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Xuân Đệ là một người như vậy.

Ông sinh năm 1939, quê ở xã Nguyễn Úy, huyện Kim Bảng, tỉnh Nam Hà. Trong những năm tháng chiến tranh, ông trở thành một chiến sĩ đặc công và gắn bó với chiến trường Tuyên Đức, trong đó có địa bàn Đà Lạt. Sau này, ông công tác tại Lâm Đồng và từng giữ chức Phó Chỉ huy trưởng Chính trị Ban Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Lạt.

Gần 15 năm trong cuộc đời binh nghiệp, ông tham gia khoảng 50 trận đánh lớn nhỏ. Trong hồi ức của ông, mỗi trận đánh không chỉ là một lần đối đầu với khó khăn mà còn là một lần thử thách trí tuệ, bản lĩnh và khả năng phối hợp với đồng đội.

Đối với người lính đặc công, yếu tố bất ngờ và khả năng nắm tình hình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ngô Xuân Đệ luôn ghi nhớ nguyên tắc phải hiểu địa hình, hiểu đối phương và quan trọng nhất là giữ thế chủ động.

Ông từng tham gia nhiều nhiệm vụ điều nghiên, nắm tình hình mục tiêu. Có những lúc người lính phải kiên nhẫn quan sát trong thời gian dài, chờ đúng thời điểm mới hành động.

Chính sự cẩn trọng ấy đã góp phần tạo nên những chiến công của đơn vị.

Một trong những chiến công được nhắc đến nhiều nhất trong cuộc đời chiến đấu của ông là trận đánh vào Dinh Tỉnh trưởng tỉnh Lâm Viên trong Xuân 1968. Theo hồi ức được Báo Quân khu 7 đăng tải, đơn vị của ông đã tiếp cận mục tiêu và hoàn thành nhiệm vụ theo kế hoạch. Sau đó, đơn vị tiếp tục thực hiện một trận đánh vào Trường Chiến tranh Chính trị, tạo tiếng vang lớn trên chiến trường Đà Lạt - Tuyên Đức.

Những trận đánh ấy đã trở thành một phần ký ức đặc biệt trong cuộc đời người lính Ngô Xuân Đệ.

Nhưng điều đáng chú ý trong câu chuyện của ông không chỉ nằm ở những con số hay thành tích. Đằng sau mỗi trận đánh là sự phối hợp của cả tập thể, là những người đồng đội cùng chia sẻ khó khăn và nguy hiểm.

Ông từng nhấn mạnh rằng trong chiến đấu phải biết địch, biết ta và luôn giành thế chủ động. Đó không chỉ là kinh nghiệm chiến trường mà còn là bài học về sự chuẩn bị, bình tĩnh và trách nhiệm.

Trong gần 15 năm binh nghiệp, ông đã tham gia hàng chục trận đánh. Có những nhiệm vụ diễn ra trong điều kiện vô cùng khó khăn. Người lính phải tìm cách tiếp cận mục tiêu, quan sát địa hình và phối hợp với đồng đội một cách chính xác.

Với những thành tích trong chiến đấu, năm 1972, Ngô Xuân Đệ được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tài liệu lịch sử địa phương của Lâm Đồng cũng ghi nhận ông trong danh sách các cá nhân được tuyên dương danh hiệu Anh hùng LLVT.

Sau ngày đất nước thống nhất, cuộc đời ông bước sang một giai đoạn khác.

Người chiến sĩ đặc công năm xưa trở về với cuộc sống đời thường. Ông tiếp tục tham gia công tác tại địa phương, từng đảm nhiệm công việc ở khu phố và chi bộ tổ dân phố. Những năm tháng chiến tranh đã lùi xa, nhưng tinh thần trách nhiệm với cộng đồng vẫn được ông giữ gìn.

Tại Lâm Đồng, ông được nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ và người dân biết đến như một nhân chứng của chiến trường Tuyên Đức - Đà Lạt. Học viện Lục quân từng đến thăm ông tại thị trấn Liên Nghĩa, Đức Trọng và ghi nhận mong muốn của ông là truyền lại những kinh nghiệm của người lính cho thế hệ trẻ.

Những năm cuối đời, dù tuổi đã cao, Ngô Xuân Đệ vẫn nhớ rõ những câu chuyện chiến đấu năm xưa. Mỗi trận đánh, mỗi địa danh dường như vẫn nằm trong ký ức của ông.

Ông từng sống trong những năm tháng mà đất nước chưa có hòa bình. Nhưng sau khi hòa bình lập lại, ông lại dành phần đời còn lại để xây dựng cuộc sống bình thường và đóng góp cho cộng đồng.

Ngày 10 tháng 3 năm 2025, Anh hùng LLVT nhân dân, Trung tá Ngô Xuân Đệ từ trần tại nhà riêng. Ông hưởng thọ 86 tuổi. Báo Quân đội nhân dân cho biết ông được truy tặng và ghi nhận với nhiều phần thưởng, trong đó có Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Nhì và Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng.

Sự ra đi của ông khép lại cuộc đời của một người lính đã dành phần lớn tuổi trẻ cho chiến trường. Nhưng những câu chuyện về ông vẫn còn ở lại với Lâm Đồng.

Ở lại trong những trang tư liệu lịch sử.

Ở lại trong ký ức của đồng đội.

Ở lại trong những địa danh từng gắn với các trận đánh.

Và ở lại trong những bài học mà ông muốn truyền cho thế hệ trẻ.

Ngày nay, khi học sinh được sống trong hòa bình, các em có thể không hình dung được một người lính trẻ ngày trước đã phải trải qua những gì. Nhưng câu chuyện của Ngô Xuân Đệ giúp chúng ta hiểu rằng chiến thắng không chỉ được tạo nên bởi lòng dũng cảm, mà còn bởi trí tuệ, sự chuẩn bị, tinh thần đồng đội và ý chí vượt qua khó khăn.

Cuộc đời của ông cũng cho thấy rằng một người anh hùng không chỉ được nhớ đến bởi những chiến công trong chiến tranh. Sau chiến tranh, điều quan trọng không kém là cách họ sống, cách họ giữ gìn phẩm chất của người lính và cách họ truyền lại những giá trị tốt đẹp cho thế hệ sau.

Ngô Xuân Đệ đã đi qua một thời hoa lửa bằng tuổi trẻ của mình. Khi chiến tranh kết thúc, ông tiếp tục sống một cuộc đời bình dị giữa nhân dân. Và hôm nay, câu chuyện về người chiến sĩ đặc công năm xưa vẫn là một phần ký ức đáng trân trọng của vùng đất Lâm Đồng.

Đó là câu chuyện về một người lính đã dành tuổi trẻ cho đất nước và dành những năm tháng cuối đời để nhắc thế hệ sau biết trân trọng giá trị của hòa bình.