Bài viết

NGÔ XUÂN ĐỆ – NGƯỜI CHIẾN SĨ ĐẶC CÔNG 37 TRẬN KHÔNG LÙI BƯỚC

Ngô Xuân Đệ sinh năm 1939, quê ở xã Nguyễn Úy, huyện Kim Bảng, tỉnh Nam Hà. Trong kháng chiến chống Mỹ, ông là chiến sĩ đặc công hoạt động trên nhiều chiến trường, trong đó có chiến trường Tuyên Đức, vùng đất nay thuộc Lâm Đồng. Trong 37 trận đánh, ông luôn là người đi đầu, trực tiếp trinh sát, tìm cách tiếp cận và đánh vào những vị trí hiểm yếu của đối phương. Điều đặc biệt ở người chiến sĩ ấy là dù đối mặt với những trận chiến vô cùng ác liệt, ông luôn tìm cách hoàn thành nhiệm vụ nhưng hạn chế thấp nhất thương vong cho đồng đội. Những chiến công trong chiến đấu đã giúp ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau chiến tranh, ông ở lại vùng đất Lâm Đồng và tiếp tục sống một cuộc đời giản dị giữa những người dân nơi đây.

Lâm Đồng16/08/2026Đoàn xã Đinh Trang Thượng (Đinh Trang Thượng)5 lượt xem0 lượt chia sẻ

Chàng trai rời quê lên đường

Ngô Xuân Đệ sinh năm 1939 trong một gia đình ở miền Bắc. Khi đất nước bước vào những năm tháng chiến tranh, cũng như nhiều thanh niên cùng thế hệ, ông lên đường nhập ngũ với mong muốn được góp sức vào cuộc đấu tranh giành độc lập và thống nhất đất nước.

Những ngày đầu trong quân ngũ, ông được rèn luyện để trở thành một chiến sĩ đặc công. Đây là lực lượng đòi hỏi người lính phải có bản lĩnh, sự kiên trì và khả năng hoạt động bí mật rất cao. Đặc công thường phải tiếp cận mục tiêu trong đêm, vượt qua những tuyến phòng thủ dày đặc và thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể khiến cả tổ chiến đấu gặp nguy hiểm.

Với Ngô Xuân Đệ, những bài học trên thao trường sau đó nhanh chóng trở thành những thử thách thực sự ngoài chiến trường.

Đến với chiến trường Tuyên Đức

Một phần quan trọng trong cuộc đời chiến đấu của Ngô Xuân Đệ gắn với chiến trường Tuyên Đức, vùng đất Tây Nguyên rộng lớn và hiểm trở. Những cánh rừng, những con đường đất đỏ và địa hình phức tạp vừa tạo điều kiện cho lực lượng cách mạng hoạt động, vừa khiến mỗi chuyến hành quân trở thành một cuộc thử thách.

Người lính đặc công phải đi trong đêm, nhiều khi chỉ dựa vào ánh sáng yếu ớt của bầu trời để xác định phương hướng. Họ phải nghiên cứu kỹ vị trí của đối phương, tìm cách tiếp cận mà không để bị phát hiện rồi nhanh chóng rút khỏi khu vực sau khi hoàn thành nhiệm vụ.

Có những trận đánh kéo dài chỉ trong một khoảng thời gian rất ngắn, nhưng phía sau đó là hàng ngày, thậm chí hàng tuần chuẩn bị.

Chỉ một tiếng động bất thường cũng có thể khiến kế hoạch bị lộ.

Chỉ một bước chân sai vị trí cũng có thể khiến người lính không còn cơ hội trở về.

37 trận đánh giữa ranh giới sống và chết

Trong những năm chiến đấu, Ngô Xuân Đệ đã tham gia 37 trận đánh. Con số ấy nghe qua tưởng chỉ là một con số, nhưng với một người lính đặc công, mỗi trận đánh là một lần bước vào nơi mà sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc.

Điều khiến đồng đội nhớ về ông là trong những trận đánh khó khăn, ông thường là người đi đầu. Ông trực tiếp thăm dò trận địa, tìm cách phát hiện những điểm yếu của đối phương và cùng đồng đội xây dựng phương án chiến đấu.

Nhưng ông không phải kiểu người chỉ nghĩ đến việc lập chiến công.

Điều ông quan tâm còn là làm sao đưa đồng đội trở về.

Trong chiến tranh, một trận đánh thành công nhưng để lại quá nhiều thương vong vẫn là một mất mát rất lớn. Vì vậy, sự mưu trí của người lính đặc công không chỉ nằm ở việc đánh trúng mục tiêu mà còn ở khả năng tính toán từng bước để hạn chế tổn thất.

Ngô Xuân Đệ đã nhiều lần thể hiện bản lĩnh ấy.

Người đi trước trong những trận đánh nguy hiểm

Có những nhiệm vụ mà chỉ cần nghe qua, người bình thường cũng có thể cảm thấy sợ hãi. Đó là những lần phải tiếp cận khu vực đối phương kiểm soát, quan sát các vị trí phòng thủ và tìm cách vượt qua những lớp bảo vệ.

Người đi trước luôn là người nguy hiểm nhất.

Họ phải phát hiện nguy cơ trước khi những người phía sau kịp nhận ra. Nếu bị phát hiện, họ có thể trở thành mục tiêu đầu tiên của đối phương.

Nhưng trong nhiều trận đánh, Ngô Xuân Đệ vẫn nhận phần khó khăn về mình.

Ông cùng đồng đội lặng lẽ tiến vào trận địa khi màn đêm bao phủ. Không có tiếng hò reo, không có những âm thanh náo động. Chỉ có những bước chân thật nhẹ và sự tập trung cao độ.

Đến khi trận đánh bắt đầu, tất cả diễn ra rất nhanh.

Rồi những người lính lại tìm đường rút khỏi khu vực trước khi đối phương kịp phản ứng.

Tây Nguyên trong ký ức người lính

Đối với Ngô Xuân Đệ, Tây Nguyên không chỉ là một chiến trường. Đó còn là nơi lưu giữ một phần tuổi trẻ của ông.

Những năm tháng ấy, rừng núi Tây Nguyên còn rất hoang sơ. Người lính sống giữa thiên nhiên khắc nghiệt, thiếu thốn lương thực, thuốc men và phải thường xuyên đối mặt với bệnh tật.

Nhưng giữa những gian khổ ấy, họ cũng có những khoảnh khắc rất đời thường. Sau một trận đánh, cả tổ ngồi bên nhau chia nhau từng miếng lương khô. Có khi chỉ một bi đông nước chuyền từ người này sang người khác cũng trở thành thứ quý giá.

Những người lính đến từ những miền quê khác nhau rồi trở thành anh em.

Và cũng chính tại nơi ấy, nhiều người đã vĩnh viễn nằm lại.

Ngày chiến tranh kết thúc

Sau những năm tháng chiến đấu, đất nước cuối cùng cũng đi đến ngày thống nhất. Những người lính năm xưa lần lượt trở về với cuộc sống đời thường.

Nhưng với Ngô Xuân Đệ, vùng đất Nam Tây Nguyên đã trở nên quá đỗi thân thuộc. Ông gắn bó với Lâm Đồng sau chiến tranh và trở thành một người con của vùng đất này.

Có lẽ đó cũng là điều đặc biệt trong câu chuyện của ông.

Ông sinh ra ở miền Bắc, trưởng thành trong quân ngũ và chiến đấu ở nhiều chiến trường, nhưng cuối cùng lại chọn vùng đất Nam Tây Nguyên làm nơi gắn bó lâu dài.

Chiến tranh đã đưa ông đến Lâm Đồng.

Hòa bình giữ ông ở lại.

Danh hiệu dành cho người lính đặc công

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, Ngô Xuân Đệ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhưng khi nhắc lại những năm tháng ấy, điều đáng nhớ nhất không phải là danh hiệu. Đó là hình ảnh một người lính đã đi qua 37 trận đánh mà vẫn luôn đặt sự an toàn của đồng đội lên hàng đầu.

Nhiều năm sau chiến tranh, ông vẫn sống giản dị. Không phải ai trên những con đường của Lâm Đồng cũng biết rằng một người đang sống giữa họ từng là một chiến sĩ đặc công đã đi qua hàng chục trận đánh sinh tử.

Đó cũng là điều làm những câu chuyện về các cựu chiến binh trở nên đặc biệt: những con người từng làm nên những chiến công lớn đôi khi lại sống một cuộc đời rất bình thường sau khi chiến tranh kết thúc.

Một người anh hùng giữa đời thường

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những cánh rừng năm xưa đã thay đổi, những con đường cũng đổi khác. Thế hệ trẻ hôm nay lớn lên trong hòa bình nên rất khó hình dung được cảm giác của một người lính khi bước vào trận địa và biết rằng mình có thể không trở về.

Nhưng những người như Ngô Xuân Đệ chính là cầu nối giữa hiện tại và quá khứ.

Câu chuyện của ông nhắc chúng ta rằng hòa bình không tự nhiên mà có. Đằng sau những ngày bình yên là tuổi trẻ của biết bao con người đã từng đứng giữa hiểm nguy, chấp nhận gian khổ và hy sinh.

Ngô Xuân Đệ không phải cái tên quá quen thuộc với nhiều người. Nhưng 37 trận đánh, những lần đi đầu giữa chiến trường và cả một tuổi trẻ gửi lại nơi Nam Tây Nguyên đã đủ để kể một câu chuyện rất đẹp về thế hệ “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”. Có những người anh hùng không cần được nhắc đến mỗi ngày. Chỉ cần một lần tìm hiểu, chúng ta sẽ nhận ra rằng phía sau một vùng đất bình yên hôm nay là dấu chân của những con người đã từng đi qua một thời hoa lửa.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn