Ngô Xương Ngập – vị vua trong buổi đầu nền tự chủ
Nguyễn Thị Hồng vân
Trong những năm đầu sau chiến thắng Bạch Đằng năm 938, nền tự chủ của dân tộc vẫn còn rất non trẻ. Sau khi Ngô Quyền qua đời, triều đình nhà Ngô liên tiếp phải đối mặt với những cuộc tranh giành quyền lực và biến động trong nước. Ngô Xương Ngập là một nhân vật gắn liền với giai đoạn đầy thử thách ấy.
Ngô Xương Ngập là con trưởng của Ngô Quyền. Sau khi cha qua đời năm 944, ông kế vị nhưng chưa thể trực tiếp nắm quyền. Dương Tam Kha, em vợ của Ngô Quyền, đã chiếm quyền và tự xưng là Bình Vương.
Trước tình thế đó, Ngô Xương Ngập phải rời khỏi triều đình và tìm nơi lánh nạn. Ông được một hào trưởng là Phạm Lệnh Công che chở tại vùng Trà Hương, nay thuộc Hải Dương. Trong những năm tháng ấy, ông sống trong cảnh phải tránh sự truy bắt và chờ đợi cơ hội trở về.
Năm 950, em trai ông là Ngô Xương Văn đứng lên chống lại Dương Tam Kha. Sau khi giành được quyền lực, Ngô Xương Văn không quên người anh đang lưu lạc. Ông cho người đón Ngô Xương Ngập trở về triều đình.
Năm 951, Ngô Xương Ngập trở về và cùng em trai cai quản đất nước. Hai anh em cùng xưng vương, được sử sách gọi là Hậu Ngô Vương.
Việc hai anh em cùng trở lại nắm quyền cho thấy một nỗ lực khôi phục dòng họ Ngô và củng cố nền tự chủ mà Ngô Quyền đã gây dựng. Tuy nhiên, tình hình đất nước lúc ấy đã rất phức tạp. Nhiều thế lực địa phương ngày càng mạnh, trong khi quyền lực trung ương của nhà Ngô không đủ sức kiểm soát toàn bộ đất nước.
Ngô Xương Ngập qua đời năm 954. Thời gian ông cùng em trai cai trị không đủ dài để giải quyết những khó khăn đang tồn tại. Sau đó, Ngô Xương Văn tiếp tục trị vì cho đến khi qua đời năm 965.
Nhìn vào cuộc đời Ngô Xương Ngập, em cảm nhận rõ sự mong manh của nền tự chủ trong những năm đầu. Cha ông đã giành được quyền tự chủ sau chiến thắng Bạch Đằng, nhưng để xây dựng một đất nước ổn định lại là một hành trình đầy gian nan.
Câu chuyện của ông nhắc em rằng giành được độc lập đã khó, nhưng giữ gìn và xây dựng nền độc lập còn khó hơn. Muốn đất nước vững mạnh, không chỉ cần lòng yêu nước mà còn cần sự đoàn kết và một chính quyền đủ mạnh.
Ngô Xương Ngập – người con trưởng của Ngô Quyền, một nhân vật bước qua những năm tháng biến động để tiếp tục góp phần duy trì nền tự chủ non trẻ của dân tộc.


