NGOẠI TÔI

Ngày bà ngoài chín mươi. Mái tóc bạc như tro bếp, lưng còng theo năm tháng. Mỗi lần trời trở gió, vết sẹo dài nơi cánh tay trái lại nhức nhối – dấu tích của một thời mà bà gọi là thời hoa lửa.

Ngày ấy, bà mới mười chín đôi mươi- cái tuổi xuân thì của người con gái.

Cụ Bà Nguyễn Thị Nương sinh năm 1922 quê Cẩm Vân, xã Thiệu Tiến. Khi đang là thiếu nữ ở độ tuổi trăng tròn bà nên duyên vợ chồng với người chiến sĩ đang bảo vệ Tổ Quốc. Nơi ban ngày nghe tiếng gà gáy, ban đêm nghe tiếng đại bác vọng về từ xa. Chiến tranh đến không báo trước. Một buổi sáng, máy bay gầm rú xé toạc bầu trời, khói lửa phủ kín cánh đồng lúa đang thì con gái. Từ hôm đó, tuổi trẻ của bà gắn liền với hầm trú ẩn, gùi gạo, cáng thương binh và những đêm không ngủ.

Bà không cầm súng, nhưng bà gánh chiến tranh trên vai.

Gánh gạo vào rừng cho bộ đội.

Gánh nước giữa mưa bom.

Gánh cả nỗi sợ trong tim mà không dám khóc thành tiếng.

Vào một chiều mưa, anh không trở về. Bà cắn chặt môi, không khóc. Nước mắt phải để dành cho những đêm không ai nhìn thấy

Chiến tranh qua đi. Làng xóm tan hoang. Người còn, người mất. Bà ở vậy nuôi bố mẹ chồng và 2 người con, rồi nuôi những đứa trẻ mồ côi trong làng. Thanh xuân chôn lại cùng hầm đất, cùng tiếng bom, cùng lời hẹn chưa kịp thành.

Bây giờ, ngồi trước hiên nhà, bà hay kể cho con cháu nghe chuyện cũ. Giọng bà chậm rãi, bình thản, như kể chuyện của người khác. Nhưng đôi khi, ánh mắt bà xa xăm, nhìn về một nơi rất xa – nơi có cánh đồng năm ấy, có dòng sông, có người con trai chưa kịp già.

Bà bảo:

“Chiến tranh lấy đi nhiều thứ lắm. Nhưng cũng dạy con người ta biết sống cho ra sống. Hòa bình là thứ phải đổi bằng máu, bằng tuổi trẻ… nên các con đừng bao giờ coi là điều hiển nhiên.”

Thời hoa lửa của bà đã lùi xa.

Nhưng ký ức thì vẫn cháy âm ỉ,

như than hồng dưới tro –

đủ ấm để nhắc người sau nhớ rằng

đã có một thế hệ sống, yêu và hy sinh như thế.

Bà là minh chứng để Tôi ngày hôm nay là một Thanh niên ưu tú luôn lấy đó làm động lực để nổ lực từng chút từng chút một cho sự nghiệp non sông đất nước