Ngọc Hồi - Đống Đa: Cơn Lốc Thần Tốc Đập Tan 29 Vạn Quân Thanh Ngày Mùng 5 Tết Kỷ Dậu

Mùa xuân năm Kỷ Dậu (1789), lịch sử dân tộc chứng kiến một trong những chiến công hiển hách nhất: trận Ngọc Hồi - Đống Đa, nơi thiên tài quân sự Nguyễn Huệ (Quang Trung) đập tan 29 vạn quân Thanh, giải phóng hoàn toàn Thăng Long.

Cuối năm 1788, lấy cớ giúp Lê Chiêu Thống, Tôn Sĩ Nghị dẫn 29 vạn quân Thanh tiến sang xâm lược nước ta, nhanh chóng chiếm đóng Thăng Long. Nhận tin báo, tại Phú Xuân, Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu Quang Trung, rồi lập tức tiến quân ra Bắc. Trên đường đi, ông dừng chân ở Nghệ An và Thanh Hóa để tuyển binh, nâng quân số lên 10 vạn cùng hàng trăm voi chiến. Ngày Bính Tuất (30 Tết), tại Tam Điệp, Quang Trung duyệt binh và tuyên bố một câu nói lịch sử: "Đánh cho để dài tóc, đánh cho để đen răng... Đánh cho sử知 Nam quốc anh hùng chi hữu chủ!" Ông cũng khẳng định chắc chắn với quân sĩ sẽ ăn Tết tại Thăng Long vào mồng 7 Tết.

Trận chiến mở màn vào đêm mồng 3 Tết. Quân Tây Sơn bất ngờ bao vây và hạ gọn đồn Hà Hồi (Thường Tín, Hà Nội) mà không tốn một mũi tên. Quân Thanh trong đồn hoảng sợ, nộp khí giới xin hàng. Mất Hà Hồi, hệ thống phòng thủ phía Nam Thăng Long của địch bị uy hiếp nghiêm trọng.

Sáng sớm mồng 5 Tết, đại quân Tây Sơn tiến đánh đồn Ngọc Hồi — căn cứ then chốt và kiên cố nhất của địch. Tượng binh Tây Sơn dẫn đầu xông phong, theo sau là các toán binh sĩ ghép những tấm gỗ bọc rơm ướt làm lá chắn chống lại hỏa lực nguy hiểm của quân Thanh. Bị ép sát, quân Thanh hoảng loạn, tướng chỉ hủy Hứa Thế Hanh tử trận. Đồn Ngọc Hồi thất thủ, tàn quân địch tháo chạy về hướng Thăng Long nhưng sa vào trận địa phục kích tại đầm Mực (Thanh Trì) và bị tiêu diệt hoàn toàn.

Cùng thời điểm rạng sáng mồng 5 Tết, đạo quân do Đại đô đốc Đặng Tiến Đông chỉ huy bất ngờ tập kích đồn Đống Đa. Bằng lối đánh hỏa công mãnh liệt và tốc độ thần tốc, quân Tây Sơn tràn vào làm chủ căn cứ. Tướng Thanh là Sầm Nghi Đống bối rối, không kịp trở tay, cuối cùng phải thắt cổ tự tử trên núi Bộc.

Hay tin hai đồn then chốt Ngọc Hồi và Đống Đa sụp đổ trong cùng một buổi sáng, Tôn Sĩ Nghị hoảng giếu, không kịp thắng yên ngựa, bỏ lại cả sắc phong và ấn tín, vội vã tháo chạy qua cầu phao sông Hồng. Quân sĩ chen chúc tranh nhau qua cầu khiến cầu đứt, hàng vạn lính Thanh ngã xuống sông bỏ mạng.

Trưa mồng 5 Tết Kỷ Dậu — sớm hơn hai ngày so với dự kiến — Hoàng đế Quang Trung mặc áo bào bào thâm đen vì khói súng, dẫn đầu đại quân tiến vào Thăng Long trong sự reo hò vỡ òa của nhân dân. Chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa không chỉ quét sạch 29 vạn quân xâm lược mà còn khẳng định nghệ thuật quân sự thần tốc, táo bạo và tinh thần yêu nước quật cường của dân tộc Việt Nam.