NGÔI NHÀ NHỎ CUỐI XÓM VÀ NGƯỜI MẸ KHÔNG CHỜ CON VỀ

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

NGÔI NHÀ NHỎ CUỐI XÓM VÀ NGƯỜI MẸ KHÔNG CHỜ CON VỀ

Ở cuối con hẻm nhỏ thuộc phường Phú Tân, có một ngôi nhà mái ngói cũ, trước sân trồng vài gốc bông giấy. Người lớn tuổi trong xóm vẫn quen gọi đó là “nhà của mẹ Tư” – Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Tư, người phụ nữ đã dành trọn cuộc đời mình cho cách mạng và cho quê hương, trong lặng lẽ và bền bỉ.

Mẹ Nguyễn Thị Tư sinh năm 1918, trong một gia đình làm ruộng lâu đời ở Phú Tân. Từ nhỏ, mẹ đã quen với cuộc sống vất vả, quanh năm gắn bó với ruộng lúa, con mương, bờ đê. Khi lớn lên, lấy chồng, sinh con, mẹ cứ nghĩ cuộc đời mình sẽ bình lặng trôi qua như bao người phụ nữ khác trong xóm. Nhưng chiến tranh đã thay đổi tất cả.

Những năm tháng quê hương chìm trong khói lửa

Thời kháng chiến chống Pháp rồi chống Mỹ, Phú Tân là vùng căn cứ cách mạng quan trọng. Ban ngày yên ả, ban đêm bom đạn, càn quét diễn ra liên tục. Người dân phải đào hầm trú ẩn, sống trong cảnh nơm nớp lo sợ.

Nhà mẹ Tư nằm gần bờ kênh, kín đáo, thuận lợi cho việc liên lạc. Từ rất sớm, mẹ đã tham gia nuôi giấu cán bộ, làm cơ sở cách mạng. Ban ngày mẹ làm ruộng, tối đến lại chuẩn bị cơm, nước, thuốc men cho cán bộ hoạt động trong vùng. Có những đêm mưa tầm tã, mẹ vẫn lội nước mang gạo, mang cá khô ra điểm hẹn, chỉ sợ bộ đội đói bụng mà không có sức chiến đấu.

Người trong xóm kể lại, mẹ Tư ít nói, làm việc gì cũng lặng lẽ. Nhưng hễ có cán bộ cần giúp là mẹ sẵn sàng, không chút do dự. Có lần bị địch nghi ngờ, chúng đến lục soát nhà, mẹ bình tĩnh ngồi quạt bếp, miệng nói chuyện ruộng vườn như không có chuyện gì. Nhờ sự gan dạ và mưu trí của mẹ, nhiều cán bộ đã thoát hiểm an toàn.

Những người con nối tiếp con đường cách mạng

Mẹ Tư có ba người con trai. Lớn lên trong cảnh quê hương bị giày xéo, cả ba đều sớm tham gia cách mạng. Người con cả – Nguyễn Văn Lộc – nhập ngũ năm 1963, tham gia chiến đấu ở chiến trường miền Đông. Người con thứ hai – Nguyễn Văn Phúc – làm giao liên, dẫn đường cho cán bộ qua sông, qua rừng. Người con út ở nhà phụ mẹ, nhưng cũng sẵn sàng nhận nhiệm vụ khi tổ chức phân công.

Ngày tiễn các con đi, mẹ không khóc. Mẹ chỉ dặn:

“Đi thì ráng giữ mình, làm việc cho đàng hoàng, đừng làm điều gì hổ thẹn với quê hương.”

Năm 1967, tin người con cả hy sinh trong một trận càn đến với mẹ. Mẹ lặng người, rồi thắp nhang lên bàn thờ, cúi đầu thật lâu. Mẹ không than khóc, không kể lể. Mấy ngày sau, mẹ vẫn ra đồng, vẫn gánh lúa, vẫn tiếp tục công việc nuôi giấu cán bộ như chưa từng có chuyện gì xảy ra.

Ba năm sau, người con thứ hai cũng ngã xuống trong một lần làm nhiệm vụ giao liên. Lần này, nỗi đau chồng chất nỗi đau. Nhưng mẹ Tư vẫn đứng vững. Có người trong xóm khuyên mẹ nên nghỉ ngơi, bớt tham gia hoạt động cho an toàn, mẹ chỉ lắc đầu:

“Con mình còn nằm ngoài đó, mình sống sao cho xứng với tụi nó.”

Người con út sau này tiếp tục tham gia lực lượng du kích địa phương, chiến đấu cho đến ngày đất nước thống nhất.

Ngày hòa bình và những năm tháng lặng lẽ

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, khi tin miền Nam hoàn toàn giải phóng lan về Phú Tân, cả xóm vỡ òa. Người ta thấy mẹ Tư ngồi rất lâu trước bàn thờ hai người con đã hy sinh, thắp nhang, rồi nói nhỏ:

“Vậy là xong rồi nghen con, quê mình yên rồi.”

Sau chiến tranh, mẹ sống lặng lẽ trong căn nhà cũ. Mẹ trồng rau, nuôi gà, chăm sóc người con út còn sống. Mỗi sáng, mẹ đều thắp nhang cho chồng và hai con, rồi mới bắt đầu công việc trong ngày.

Khi Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, mẹ nhận bằng với thái độ rất giản dị. Mẹ nói:

“Cái này là của mấy đứa nhỏ, không phải của riêng tui.”

Mẹ chưa bao giờ xem mình là người đặc biệt. Với mẹ, việc tiễn con ra trận là trách nhiệm của người dân trong thời chiến. Mẹ chỉ mong thế hệ sau không phải trải qua những mất mát như mình đã từng.

Ngôi nhà nhỏ và ký ức còn lại

Năm mẹ mất, cả xóm đến tiễn đưa rất đông. Không có vòng hoa lớn, không có nghi thức cầu kỳ, chỉ có những nén nhang và những câu chuyện được nhắc lại về một người mẹ hiền lành, kiên cường.

Ngày nay, ngôi nhà của mẹ Tư đã được sửa sang, nhưng vẫn giữ nguyên nếp cũ. Bàn thờ liệt sĩ luôn được chăm sóc chu đáo. Mỗi dịp lễ, đoàn viên thanh niên phường Phú Tân lại đến quét dọn, thắp nhang, nghe các cô chú lớn tuổi kể lại chuyện xưa.

Những câu chuyện ấy không ồn ào, không bi tráng, nhưng đủ để người trẻ hiểu rằng: phía sau mỗi tấm bằng công nhận, mỗi danh hiệu cao quý, là cả một cuộc đời âm thầm chịu đựng, hi sinh.

Lời kết

Câu chuyện về Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Tư là câu chuyện của hàng ngàn bà mẹ Việt Nam trong thời hoa lửa. Những người mẹ không trực tiếp cầm súng, nhưng đã góp phần làm nên chiến thắng bằng sự bền bỉ, lòng trung hậu và đức hy sinh không lời.

Hòa bình hôm nay được xây dựng từ những ngôi nhà nhỏ như nhà mẹ Tư, từ những người mẹ không chờ con về, nhưng vẫn giữ trọn niềm tin vào ngày mai.
Và chính niềm tin ấy là điều thế hệ trẻ phường Phú Tân hôm nay cần gìn giữ và tiếp nối – bằng cách sống tử tế, có trách nhiệm, xứng đáng với những gì thế hệ đi trước đã đánh đổi.