NGÔI NHÀ NHỎ VÀ TẤM BẰNG TỔ QUỐC GHI CÔNG
Có những gia đình không có di ảnh liệt sĩ, chỉ có một tấm bằng “Tổ quốc ghi công” treo lặng lẽ giữa ngôi nhà nhỏ, thay cho cả một cuộc đời dang dở.
Cha tôi hy sinh khi tôi chưa kịp nhớ mặt ông. Trong ký ức tuổi thơ của tôi, cha chỉ là một cái tên được nhắc đến rất khẽ trong mỗi bữa cơm, và một tấm bằng treo trên vách nhà.
Ngôi nhà của chúng tôi nhỏ lắm. Mái tranh, vách đất. Trên bức tường chính, mẹ tôi treo trang trọng tấm bằng “Tổ quốc ghi công.” Đó là vật quý giá nhất trong nhà.
Ngày còn nhỏ, tôi không hiểu hết ý nghĩa của tấm bằng ấy. Tôi chỉ biết, mỗi khi có khách đến, mẹ tôi lau nó rất cẩn thận. Mỗi dịp lễ, Tết, mẹ thắp hương, đứng lặng rất lâu trước tấm bằng, như thể đang nói chuyện với cha.
Lớn lên, tôi mới hiểu: đó là nơi cha tôi đang “hiện diện” trong gia đình này.
Không có mộ phần để thăm nom. Không có di vật để giữ làm kỷ niệm. Cha tôi chỉ để lại cho chúng tôi một cái tên và một sự hy sinh mà cả đời mẹ tôi phải gánh chịu.
Có những lúc tôi giận. Giận chiến tranh. Giận cả cha mình. Tôi tự hỏi: Nếu cha không đi, liệu cuộc đời mẹ có khác? Liệu tôi có lớn lên trong cảnh thiếu thốn thế này không?
Nhưng rồi, càng lớn, tôi càng hiểu. Cha tôi không có lựa chọn khác. Và mẹ tôi cũng vậy.
Tấm bằng “Tổ quốc ghi công” không làm gia đình tôi giàu lên. Nó không thay thế được một người cha, một người chồng. Nhưng nó nhắc tôi nhớ rằng, sự bình yên tôi đang sống hôm nay được đánh đổi bằng máu xương của những người như cha tôi.
Giờ đây, tôi đã già. Ngôi nhà nhỏ vẫn còn. Tấm bằng vẫn treo ở đó, hơi ngả màu theo năm tháng. Mỗi lần nhìn nó, tôi không còn thấy trống trải như xưa. Tôi thấy trách nhiệm.
Trách nhiệm sống sao cho xứng đáng với người đã nằm lại, không tên, không mộ, nhưng được Tổ quốc gọi bằng hai chữ thiêng liêng: Liệt sĩ.
