NGÔI TRƯỜNG MANG TÊN ANH HÙNG – TRƯƠNG ĐÌNH NAM

Có những lần trở về quê thăm ba mẹ, tôi không đi đâu xa, chỉ đứng trước cổng một ngôi trường cũ, lặng nhìn thật lâu. Ngôi trường ấy nằm ngay trước nhà tôi, nơi chứng kiến tuổi thơ tôi lớn lên từng ngày. Mỗi lần đưa con theo, nhìn con chạy trên sân trường, tôi lại chợt nhận ra có những ký ức tưởng đã xa nhưng chỉ cần quay về đúng nơi, đúng thời điểm, mọi thứ lại ùa về nguyên vẹn. Và cũng chính từ ngôi trường nhỏ bé ấy, tôi bắt đầu hiểu rằng, có những cái tên không chỉ để gọi mà để nhớ, để biết ơn và để tự nhắc mình sống tốt hơn mỗi ngày. Có những cái tên, thoạt nghe chỉ là một cái tên. Nhưng khi ta lớn lên, hiểu hơn về lịch sử, về quê hương mới nhận ra đằng sau cái tên ấy là cả một cuộc đời, một câu chuyện và một niềm tự hào.

Ngôi trường tiểu học nằm ngay trước nhà tôi ở quê nơi gắn bó với tuổi thơ của tôi. Những năm tháng học cấp 1, ngôi trường mang tên Trường Tiểu học số 2 Đại Lãnh một cái tên quen thuộc, giản dị như chính tuổi thơ tôi. Mãi đến khi lên cấp 2, khi xã nhà được tách ra thành Đại Lãnh và Đại Hưng, ngôi trường năm xưa được mang một cái tên mới đó là Trường Tiểu học Trương Đình Nam. Cũng từ thời điểm ấy, tôi mới bắt đầu biết đến và dần hiểu hơn về người anh hùng trẻ tuổi mà ngôi trường mình từng gắn bó được vinh dự mang tên.

Liệt sĩ Trương Đình Nam - Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, sinh năm 1949, hy sinh năm 1974 khi tuổi đời còn rất trẻ. Anh là người con của quê hương đã sớm giác ngộ cách mạng, tham gia kháng chiến trong những năm tháng đất nước còn chìm trong khói lửa. Với lòng yêu nước sâu sắc, tinh thần dũng cảm, kiên cường, anh đã trực tiếp tham gia nhiều trận chiến, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Sự hy sinh của anh không chỉ là mất mát của gia đình mà còn là niềm tiếc thương, tự hào của cả quê hương.

Để ghi nhớ công lao ấy, tên của anh được đặt cho ngôi trường nơi biết bao thế hệ học sinh lớn lên như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng mà sâu sắc về truyền thống quê hương và lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Tuổi thơ tôi gắn liền với những buổi sáng cắp sách đến lớp, với tiếng trống trường vang lên giữa không gian yên bình, với hàng cây bàng, tán phượng xanh mát và cả những giờ ra chơi đầy ắp tiếng cười. Khi ấy, tôi chưa hiểu hết ý nghĩa của cái tên trường, chỉ đơn giản thấy quen thuộc và gần gũi. Nhưng theo năm tháng, cái tên ấy dần trở nên sâu sắc hơn trong suy nghĩ của tôi. Thời gian trôi qua, tôi rời quê đi học, đi làm, rồi lập gia đình nơi phố thị. Mỗi lần trở về thăm ba mẹ, ngôi trường năm xưa lại hiện ra trước mắt nhưng đã đổi thay rất nhiều. Trường được xây mới khang trang hơn, rộng rãi hơn, sân trường sạch đẹp hơn. Những dãy phòng học cao tầng thay cho những lớp học đơn sơ ngày trước. Nhưng có một điều không thay đổi đó là cái tên Trương Đình Nam vẫn lặng lẽ ở đó như một lời nhắc nhở về quá khứ.

Có những lần về quê, tôi cùng chồng và con nhỏ vào trường dạo chơi. Con tôi chạy tung tăng trên sân, còn tôi thì lặng lẽ nhìn quanh như tìm lại một phần ký ức của mình. Tôi kể cho con nghe: “Ngày xưa, mẹ cũng học ở đây…” Rồi tôi kể thêm về cái tên của ngôi trường, về người anh hùng mà ngôi trường vinh dự được mang tên. Có thể tôi không biết hết mọi chiến công nhưng tôi tin rằng để được ghi nhớ bằng một cái tên đó phải là một cuộc đời đã sống trọn vẹn vì quê hương, vì đất nước.

Có lẽ điều ý nghĩa nhất không chỉ nằm ở việc lưu giữ một cái tên, mà là cách cái tên ấy tiếp tục sống trong đời sống hôm nay qua những năm tháng, qua những thế hệ học sinh, qua những câu chuyện được kể lại một cách giản dị mà chân thành. Với tôi, ngôi trường tiểu học Trương Đình Nam không chỉ là nơi từng học chữ mà còn là nơi lưu giữ ký ức tuổi thơ là một phần của quê hương và là nơi giúp tôi hiểu rằng lòng biết ơn có thể bắt đầu từ những điều rất đỗi gần gũi.

Và mỗi lần trở về, bước chân vào sân trường, tôi lại thấy lòng mình lắng lại. Giữa những đổi thay của thời gian, có những giá trị vẫn còn nguyên vẹn như chính cái tên Trương Đình Nam, vẫn ở đó, âm thầm nhắc nhớ về một thời “hoa lửa” không thể nào quên. Và có lẽ, điều còn lại sau tất cả không chỉ là một ngôi trường mà là một cái tên đã đi qua năm tháng, đi qua bao thế hệ để nhắc chúng tôi rằng: có những con người đã sống một đời “rực lửa”, hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, để hôm nay chúng ta được lớn lên trong bình yên và trách nhiệm của chúng ta là không bao giờ được quên.