Ngọn đèn bên bến phà Xuân Sơn

Ngọn đèn ấy chưa bao giờ sáng lớn.

Nó chỉ là một chiếc đèn nhỏ đặt bên bến sông.

Nhưng với những người từng sống ở bến phà Xuân Sơn năm ấy, ánh sáng ấy giống như một lời nhắc:

Con đường vẫn còn.

Niềm tin vẫn còn.

Nhiệm vụ vẫn phải tiếp tục.

Năm 1968, chị tham gia lực lượng thanh niên xung phong và được phân công làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông tại khu vực bến phà Xuân Sơn, Quảng Bình cũ.

Công việc của chị cùng đồng đội là hướng dẫn xe qua phà, san lấp hố bom, bảo vệ đường dây thông tin và hỗ trợ những chuyến hàng đi qua trong đêm.

Bến phà khi ấy không giống một bến sông bình thường.

Ban ngày, máy bay địch thường xuyên trinh sát.

Ban đêm, từng đoàn xe nối nhau vượt sông.

Mọi hoạt động đều phải nhanh chóng, chính xác và tuyệt đối giữ bí mật.

Chiếc đèn bên bến phà thường được che bằng vải tối màu.

Chỉ khi cần thiết mới mở ra một khe sáng nhỏ để người lái xe xác định hướng đi.

Chị vẫn nhớ những đêm mưa gió.

Nước sông Son dâng cao.

Dòng chảy mạnh khiến việc đưa phà qua lại khó khăn hơn.

Có hôm cả đội phải ngâm mình dưới nước nhiều giờ để sửa dây kéo.

Lạnh run người.

Bùn đất bám đầy quần áo.

Nhưng không ai rời vị trí.

Bởi phía sau họ là những chuyến xe đang chờ.

Một đêm cuối năm, khi đoàn xe đang chuẩn bị sang sông, máy bay bất ngờ xuất hiện.

Tiếng còi báo động vang lên.

Mọi người nhanh chóng đưa xe vào nơi tránh bom.

Một quả bom rơi gần bến.

Sức ép khiến chiếc đèn bị hất xuống đất.

Chị chạy lại nhặt lên.

Lớp kính đã vỡ.

Nhưng ngọn lửa bên trong vẫn còn cháy.

Chị lấy tay che gió rồi cẩn thận đặt nó lại vị trí cũ.

Một đồng đội nhìn thấy liền nói:

"Đèn còn sáng là còn đường."

Câu nói ấy sau này chị vẫn nhớ mãi.

Bởi trong những năm tháng đó, đôi khi con người cần một điều rất nhỏ để tiếp tục cố gắng.

Có thể là một ánh đèn.

Một tiếng gọi nhau.

Một lời động viên.

Hay đơn giản là biết rằng đồng đội vẫn đang ở bên cạnh.

Sau ngày hòa bình, chị rời bến phà.

Cuộc sống mới bắt đầu với nhiều lo toan.

Nhưng mỗi lần trở lại Xuân Sơn, chị vẫn tìm đến bờ sông cũ.

Nơi chiếc phà năm xưa từng hoạt động giờ đã thay đổi rất nhiều.

Đường sá rộng hơn.

Nhà cửa khang trang hơn.

Không còn tiếng bom.

Không còn những đêm thức trắng.

Chỉ còn dòng sông lặng lẽ trôi.

Một lần, cháu ngoại hỏi chị:

"Ngày đó bà có sợ không?"

Chị nhìn ra phía dòng sông.

Rồi trả lời:

"Có chứ."

"Ai cũng sợ."

"Nhưng lúc ấy..."

"Không ai nghĩ đến việc bỏ đi."

"Bởi mọi người đều hiểu mình đang giữ con đường cho Tổ quốc."

Chiều muộn, chị lấy trong tủ ra một mảnh kính nhỏ.

Đó là mảnh kính còn sót lại của chiếc đèn năm xưa.

Chị giữ nó hơn nửa thế kỷ.

Không phải vì giá trị vật chất.

Mà vì nó nhắc chị nhớ về những người đồng đội từng cùng mình đứng dưới mưa bom, giữ từng chuyến phà vượt sông.

Bến phà Xuân Sơn hôm nay đã bình yên.

Những chuyến xe đi qua không còn phải né tránh bom đạn.

Nhưng dưới lớp đất của con đường mới vẫn còn dấu chân của một thế hệ.

Những con người từng thức trắng bên bến sông.

Từng giữ ánh đèn nhỏ trong đêm tối.

Từng tin rằng chỉ cần còn ánh sáng, còn con đường thì nhất định sẽ có ngày chiến thắng.

Và chính những ngọn đèn bình dị ấy đã góp phần soi đường cho cả một dân tộc đi qua những năm tháng gian khó nhất của lịch sử.