Ngọn Đèn Bên Cầu Gỗ (2)

Tôi là Lê Văn Thành, sinh ra và lớn lên ở một ngôi làng nhỏ ven sông. Những năm chiến tranh, tôi tham gia lực lượng dân quân tự vệ của địa phương. Công việc của chúng tôi là canh gác, sửa đường và hỗ trợ vận chuyển hàng hóa cho tuyến hậu cần. Ở đầu làng có một cây cầu gỗ bắc qua con sông nhỏ. Cây cầu ấy không lớn, nhưng lại là con đường duy nhất nối làng tôi với tuyến đường vận chuyển lương thực ra tiền tuyến. Mỗi tối, khi màn đêm buông xuống, người dân trong làng đều tham gia vận chuyển hàng hóa. Để tránh bị phát hiện, mọi người không được dùng đèn sáng. Thế nhưng, bên cạnh cây cầu luôn có một ngọn đèn dầu nhỏ được che kín bằng tấm vải đen, chỉ để lộ một khe sáng vừa đủ soi lối. Người giữ ngọn đèn ấy là bà Nguyễn Thị Lan, một góa phụ ngoài năm mươi tuổi. Chồng bà đã mất từ nhiều năm trước, còn người con trai duy nhất đang phục vụ ngoài mặt trận. Đêm nào bà cũng ngồi bên đầu cầu, lặng lẽ chăm ngọn đèn. Một lần, sau một trận mưa lớn, nước sông dâng cao làm nhiều tấm ván trên cầu bị cuốn trôi. Chúng tôi phải khẩn trương sửa chữa trước khi đoàn vận chuyển đến. Trong bóng tối, bà Lan vẫn mang chiếc đèn quen thuộc ra đầu cầu. Ánh sáng nhỏ bé ấy giúp chúng tôi nhìn rõ từng thanh gỗ, từng chiếc đinh để sửa cầu. Khi đoàn vận chuyển cuối cùng đi qua an toàn, ai cũng thở phào nhẹ nhõm. Bà Lan nhìn theo đoàn người rồi nói: — Chỉ cần chuyến hàng tới nơi, cực mấy cũng đáng. Những tháng sau đó, chiến tranh ngày càng ác liệt. Một đêm, tiếng còi báo động vang lên khắp làng. Máy bay xuất hiện trên bầu trời. Mọi người nhanh chóng xuống hầm trú ẩn. Sau đợt oanh kích, chúng tôi chạy ra kiểm tra cây cầu. May mắn thay, cây cầu vẫn còn nguyên vẹn. Nhưng ngôi nhà nhỏ của bà Lan đã bị hư hại nặng. Sáng hôm sau, khi mọi người đang dọn dẹp, bà lại xuất hiện bên đầu cầu với chiếc đèn dầu quen thuộc. Tôi ngạc nhiên hỏi: — Nhà bà vừa bị bom đánh trúng, sao bà không nghỉ ngơi vài hôm? Bà mỉm cười: — Nhà có thể sửa lại được. Nhưng nếu cây cầu không có người trông, lỡ ai gặp nguy hiểm thì sao? Câu trả lời giản dị ấy khiến tất cả chúng tôi đều xúc động. Ngày chiến tranh kết thúc, người con trai của bà Lan trở về an toàn. Cây cầu gỗ năm xưa vẫn còn đó, dù đã được thay mới nhiều lần. Mỗi khi đi ngang qua cây cầu ấy, tôi lại nhớ đến hình ảnh người phụ nữ ngồi bên ngọn đèn nhỏ giữa đêm tối. Ánh sáng ấy không chỉ soi đường cho những chuyến hàng, mà còn thắp lên niềm tin và hy vọng cho cả một ngôi làng trong những năm tháng hoa lửa. Ý nghĩa Trong thời chiến, những đóng góp thầm lặng của người dân bình thường cũng có giá trị lớn lao. Lòng kiên cường, trách nhiệm và tinh thần vì cộng đồng chính là ánh sáng dẫn đường giúp con người vượt qua những giai đoạn khó khăn nhất của lịch sử.