Ngọn Đèn Bên Sông
Giữa những năm tháng bom đạn khốc liệt, một ngọn đèn dầu nhỏ bên bờ sông đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm. Câu chuyện kể về một cô gái trẻ âm thầm soi đường cho những chuyến phà chở người và hàng hóa vượt sông trong đêm.
Mùa hè năm 1972, những trận oanh tạc liên tiếp khiến cây cầu bắc qua sông Hồng bị hư hại nặng. Để giữ cho tuyến vận tải không bị gián đoạn, một bến phà tạm được lập ngay dưới chân cầu.
Ngày ấy, cô Mai mới tròn mười chín tuổi, là thanh niên xung phong phụ trách trạm tín hiệu bên sông. Công việc của cô tưởng như đơn giản: mỗi đêm thắp ngọn đèn dầu đặt trên một gò đất cao để báo hiệu cho những chuyến phà cập bến an toàn.
Nhưng thực tế lại vô cùng nguy hiểm.
Máy bay địch thường xuất hiện bất ngờ vào ban đêm. Chỉ cần phát hiện ánh sáng, chúng có thể ném bom xuống khu vực bến phà bất cứ lúc nào.
Nhiều người khuyên Mai:
— Khi có báo động thì tắt đèn đi, an toàn hơn.
Mai chỉ mỉm cười:
— Nếu tôi tắt đèn, những chuyến phà ngoài sông sẽ không biết đường vào bến.
Một đêm cuối tháng tám, mưa lớn kèm gió mạnh. Dòng sông cuộn đục ngầu. Đúng lúc đó, một đoàn phà chở thương binh từ phía bên kia chuẩn bị cập bến.
Tiếng còi báo động vang lên dồn dập.
Mọi người nhanh chóng xuống hầm trú ẩn.
Riêng Mai vẫn đứng bên ngọn đèn đang chực tắt vì gió. Cô lấy tấm áo mưa che quanh đèn, cố giữ cho ánh sáng không bị dập tắt.
Từ xa, những chiếc phà chòng chành trong sóng dữ. Người lái phà chỉ còn nhìn thấy duy nhất một chấm sáng nhỏ trên bờ.
Bất ngờ, tiếng động cơ máy bay vọng đến.
Một loạt bom rơi xuống cách bến không xa, làm đất đá tung mù mịt. Sức ép khiến Mai ngã xuống nhưng cô vẫn bò tới kiểm tra ngọn đèn.
Ánh sáng vẫn còn.
Nhờ tín hiệu ấy, cả đoàn phà đã cập bến an toàn, đưa hàng chục thương binh vào nơi trú ẩn.
Khi trận oanh tạc kết thúc, mọi người chạy tới tìm Mai. Họ thấy cô ngồi bên ngọn đèn đã cháy gần cạn dầu, khuôn mặt lấm lem bùn đất nhưng vẫn nở nụ cười.
Nhiều năm sau, bà Lan – người trực tiếp có mặt đêm đó – kể lại:
"Ngọn đèn ấy không chỉ soi đường cho những chuyến phà. Nó còn thắp lên niềm tin rằng dù bom đạn có dữ dội đến đâu, con người vẫn có thể vượt qua bằng lòng dũng cảm và trách nhiệm."
Ngày nay, bến phà năm xưa không còn nữa. Nhưng với những người từng sống trong thời hoa lửa, hình ảnh cô gái trẻ bên ngọn đèn dầu giữa đêm mưa bom vẫn là một ký ức không thể phai mờ.
