Ngọn đèn dầu bên dòng sông Mẹ và lời hứa với người đã ngã xuống

Cựu chiến binh Nguyễn Thị Mai (nguyên nữ giao liên Huyện ủy Giồng Trôm) kể về ký ức những đêm chèo thuyền đưa cán bộ, chiến sĩ qua sông Hàm Luông dưới tầm kiểm soát gắt gao của tàu chiến và trực thăng địch.

Bờ sông khi ấy có gia đình Mẹ Ba — một cơ sở cách mạng kiên trung. Đêm nào có chuyến đò qua sông, Mẹ Ba lại thắp một ngọn đèn dầu nhỏ đặt sau khe cửa sổ hướng ra sông làm tín hiệu an toàn.

Đêm tháng 10/1968, trong một chuyến vượt sông tải thương, xuồng của bà Mai bị địch phát hiện và xả súng xối xả. Một chiến sĩ thương binh nặng tên Nam (quê Nam Định) đã lao mình xuống nước để đẩy chiếc xuồng vào vùng cây rậm ven bờ, cứu thoát bà Mai và các đồng đội khác, nhưng bản thân anh đã hy sinh dưới lòng sông.

Mẹ Ba và bà Mai đã bí mật vớt thi thể anh Nam lên và mai táng anh ngay trong vườn nhà Mẹ. Sau chiến tranh, bà Mai xuất ngũ nhưng không về quê ngay mà ở lại Giồng Trôm, cùng Mẹ Ba chăm sóc phần mộ của anh Nam suốt nhiều năm.

"Anh Nam ngã xuống để chúng tôi được sống. Anh không có người thân ở đây, thì chúng tôi chính là gia đình, là người thân của anh."

Đến khi quy tập hài cốt liệt sĩ vào Nghĩa trang Liệt sĩ huyện, bà Mai vẫn thường xuyên đến thắp hương, dọn dẹp phần mộ của người chiến sĩ Nam Định năm xưa. Lời hứa thầm lặng bên dòng sông Hàm Luông đã trở thành kim chỉ nam cho nghĩa tình trọn vẹn của người nữ giao liên suốt cả cuộc đời.