Ngọn Đèn Dầu Cuối Cùng Trong Căn Bếp Cũ

Tựa đề: Ngọn Đèn Dầu Cuối Cùng Trong Căn Bếp Cũ

Năm 1969, căn bếp của nhà ông Đạt nằm ở phía sau cùng, tách khỏi gian nhà chính. Tối xuống, cả nhà thường quây quần ở đó, vì chỉ nơi này có ngọn đèn dầu treo trên xà gỗ, ánh sáng vàng nhạt nhưng đủ soi rõ nồi cơm đang sôi và những gương mặt mệt sau một ngày dài.

Mùi dầu, mùi khói, mùi gỗ cũ hòa vào nhau, thành một thứ quen thuộc đến mức người ta không còn để ý.

Ông Đạt là người giữ ngọn đèn đó.

Mỗi tối, ông đều tự tay châm dầu, lau tim đèn, rồi treo lên đúng vị trí.

“Giờ có đèn điện rồi, sao còn dùng đèn dầu nữa?” con trai ông hỏi.

Ông đáp:
“Vì nó giữ được bếp.”

Năm 1970, điện bắt đầu về nhiều hơn, nhưng không phải lúc nào cũng ổn định. Có những đêm cả xóm tối om, chỉ còn lại ánh đèn dầu le lói từ vài nhà còn giữ thói quen cũ.

Nhà ông Đạt vẫn sáng.

Năm 1971, một đêm gió lớn thổi qua mái bếp, làm ngọn đèn rung mạnh, suýt tắt.

Cả nhà nín thở.

Ông Đạt lấy tay che lửa rất lâu, đến khi ngọn đèn đứng lại được.

Con trai ông nói:

“Suýt nữa mất sáng rồi.”

Ông đáp:

“Tắt thì thắp lại. Nhưng đừng để quen bóng tối.”

Năm 1972, dầu đèn bắt đầu khó kiếm hơn. Mỗi lần thắp, ông đều tính rất kỹ.

Có người khuyên:

“Dùng điện đi cho đỡ cực.”

Ông chỉ nói:

“Ánh sáng này không chỉ để nhìn.”

Năm 1973, có những tối chỉ còn đủ dầu để thắp một lúc ngắn. Ông Đạt thường thắp khi cả nhà ăn cơm, rồi giảm bớt độ sáng khi không cần thiết.

Nhưng ông không bao giờ bỏ.

Năm 1974, con trai ông bắt đầu thay ông châm đèn.

Ông đứng nhìn từ ngoài bếp.

“Con làm được không?” ông hỏi.

Anh gật đầu:

“Được.”

Ông nói:

“Không phải thắp cho sáng. Mà là để giữ cho nhà còn ấm.”

Năm 1975, chiến tranh kết thúc.

Những ngôi nhà trong làng bắt đầu sáng đèn điện nhiều hơn. Căn bếp nhà ông Đạt cũng vậy, ánh sáng trắng rõ ràng, không còn khói dầu như trước.

Nhưng chiếc đèn dầu cũ vẫn còn treo ở góc bếp.

Một buổi tối, con trai ông hỏi:

“Giờ không dùng nữa mà sao không bỏ đi ba?”

Ông Đạt nhìn ngọn đèn đã không còn thắp:

“Vì nó đã từng là thứ giữ cả nhà mình lại với nhau trong những đêm không biết ngày mai sẽ ra sao.”

Anh im lặng.

Gió nhẹ lùa qua cửa bếp.

Ngọn đèn dầu cũ không còn cháy, nhưng vẫn treo đó, như một dấu vết của thời gian không muốn biến mất.

Vì có những ánh sáng không chỉ tồn tại để soi rõ bóng tối,

mà để nhắc rằng đã từng có những năm tháng con người ngồi sát lại nhau trong một căn bếp nhỏ, chỉ cần một ngọn đèn dầu thôi cũng đủ tin rằng mọi thứ rồi sẽ ổn lại, dù chưa biết khi nào.