NGỌN ĐÈN DẦU TRONG BỆNH XÁ GIỮA RỪNG

NGỌN ĐÈN DẦU TRONG BỆNH XÁ GIỮA RỪNG

Chiến tranh thường được nhắc đến bằng những trận đánh ác liệt, những chiến công hay những hy sinh lớn lao. Nhưng trong cuốn Nhật ký Đặng Thùy Trâm, có một hình ảnh bình dị được lặp đi lặp lại nhiều lần, đó là ánh đèn dầu leo lét trong bệnh xá dã chiến giữa rừng Quảng Ngãi. Chính dưới ánh đèn nhỏ bé ấy, biết bao thương binh đã được cứu chữa, và cũng dưới ánh sáng ấy, nữ bác sĩ trẻ Đặng Thùy Trâm đã viết nên những trang nhật ký làm lay động hàng triệu trái tim.

Năm 1966, sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Y Hà Nội, Đặng Thùy Trâm tình nguyện vào chiến trường miền Nam. Chị được phân công phụ trách một bệnh xá dã chiến ở huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. Điều kiện làm việc vô cùng thiếu thốn. Thuốc men khan hiếm, dụng cụ y tế không đầy đủ, bệnh xá phải liên tục di chuyển để tránh sự càn quét của đối phương.

Trong nhật ký, chị nhiều lần viết về những đêm không ngủ. Khi tiếng súng vừa lắng xuống, thương binh lại được cáng đến. Có người bị thương rất nặng, có người vừa trải qua nhiều giờ băng rừng mới tới được bệnh xá. Công việc của chị và đồng đội kéo dài đến tận sáng. Ánh sáng duy nhất để băng bó, khâu vết thương hay theo dõi bệnh nhân thường chỉ là một ngọn đèn dầu nhỏ.

Có những hôm, vừa mổ xong cho thương binh thì bệnh xá phải thu dọn ngay để chuyển sang địa điểm khác. Tất cả đều được thực hiện trong im lặng, khẩn trương và cẩn trọng. Mỗi chiếc băng gạc, mỗi lọ thuốc đều được nâng niu vì rất khó có thể bổ sung. Trong hoàn cảnh ấy, điều giúp mọi người vượt qua không chỉ là ý chí mà còn là tình đồng đội và niềm tin vào ngày đất nước thống nhất.

Điều đặc biệt trong những trang nhật ký là Đặng Thùy Trâm không chỉ viết về công việc của một bác sĩ. Chị dành nhiều dòng để nói về các thương binh mà chị chăm sóc. Chị vui khi thấy một người qua cơn nguy kịch, lo lắng khi bệnh nhân sốt cao hay vết thương chuyển biến xấu. Chị coi họ như người thân trong gia đình. Chính tình yêu thương ấy đã tiếp thêm sức mạnh cho cả người điều trị và người được điều trị giữa chiến trường khốc liệt.

Đặng Thùy Trâm cũng nhiều lần nhắc đến nỗi nhớ Hà Nội, nhớ mẹ và các em. Nhưng nỗi nhớ ấy chưa bao giờ làm chị chùn bước. Trái lại, chị luôn tự nhắc mình phải sống xứng đáng với niềm tin của gia đình và của những người đang gửi gắm tính mạng vào đôi tay người thầy thuốc.

Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trên đường công tác, Đặng Thùy Trâm hy sinh khi mới 27 tuổi. Cuốn nhật ký của chị được một sĩ quan Mỹ là Frederic Whitehurst giữ lại vì ông làm theo lời khuyên của người phiên dịch: "Đừng đốt cuốn sổ này, trong đó đã có lửa." Hơn ba mươi năm sau, cuốn nhật ký được trao lại cho gia đình và trở thành một trong những tác phẩm về chiến tranh được nhiều người đọc nhất ở Việt Nam.

Câu chuyện về ngọn đèn dầu trong bệnh xá không phải là một chiến công được ghi trong quân sử. Đó chỉ là một hình ảnh rất nhỏ giữa chiến tranh. Nhưng chính ánh sáng nhỏ bé ấy đã thắp lên lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm và đức hy sinh của những người thầy thuốc nơi tuyến lửa. Đến hôm nay, khi đọc lại Nhật ký Đặng Thùy Trâm, chúng ta không chỉ thấy sự khốc liệt của chiến tranh mà còn thấy vẻ đẹp của những con người bình dị đã âm thầm cống hiến tuổi trẻ để giành lại hòa bình cho đất nước.