Ngọn đèn dầu trong hầm bí mật

Trên mảnh đất quê hương, biết bao người dân bình thường đã trở thành những chiến sĩ kiên cường trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Họ không chỉ chiến đấu ở chiến trường mà còn tham gia giữ gìn bí mật, che chở cách mạng ngay tại quê mình.

Hôm nay, em xin kể câu chuyện mà chính bác Lựu – một nữ du kích năm xưa – đã xúc động chia sẻ trong buổi kỷ niệm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12 tại xã em. Đó là câu chuyện về “ngọn đèn dầu trong hầm bí mật” – biểu tượng của lòng trung kiên và tình yêu nước của người dân Việt Nam.

Bác Lựu kể:

“Năm ấy, bác mới 20 tuổi. Làng bác nằm sát một tuyến giao liên quan trọng của ta. Ban ngày lính địch càn quét, ban đêm dân quân du kích lại âm thầm hoạt động, vận chuyển lương thực, tài liệu cho bộ đội chủ lực.

Nhà bác có hầm bí mật đào ngay dưới nền bếp. Chỉ có ván gỗ che miệng hầm và phủ lên là nia phơi lúa. Đêm nào bác cũng thức cùng má, nhóm ngọn đèn dầu leo lét để may áo quần và chuẩn bị thuốc men cho bộ đội.

Một tối tháng 9, đơn vị đặc công đi qua làng và xin trú tạm trong hầm bí mật. Trong số đó có anh Dũng – một chiến sĩ trẻ bị thương ở chân. Má bác bảo bác:

– Con xuống trông anh Dũng, nhớ giữ im lặng, tuyệt đối không để lộ ánh sáng.

Xuống hầm, bác thắp ngọn đèn dầu nhỏ, lấy miếng gỗ che bớt ánh sáng, rồi nhẹ nhàng bước lại băng bó vết thương. Anh Dũng nhìn bác, khẽ nói:

– Phiền chị quá. Lúc này mà lộ ánh sáng là chết cả nhà.

Bác cười dịu dàng:

– Anh yên tâm. Ở làng này ai cũng hiểu, cũng thương bộ đội như ruột rà.

Sáng hôm sau, vừa chuẩn bị cho đơn vị rời đi, thì lính địch bất ngờ kéo về càn quét. Chúng xộc vào từng nhà, lật tung mọi thứ tìm hầm bí mật. Cả nhà tái mặt. Ngọn đèn dầu trong hầm vẫn còn vương vệt khói, bác chỉ sợ lính phát hiện.

Một tên lính chỉ thẳng vào bác, quát:

– Con gái này! Đêm qua mày làm gì? Tao thấy nhà mày có ánh đèn!

Bác run lên nhưng cố giữ bình tĩnh, đáp:

– Dạ, nhà con để đèn hong lúa ạ.

Hắn trợn mắt:

– Lúa gì, mày định tiếp tế Việt Cộng chứ gì!

Rồi hắn lăm lăm khẩu súng chĩa vào mặt bác. Bác nhìn quanh, thấy má đang run rẩy mà lòng quặn thắt. Nhưng lạ lắm… bỗng nhiên bác không còn sợ nữa. Bác đứng thẳng dậy, mắt nhìn hắn:

– Nhà con chỉ có lúa và đèn thôi. Muốn thì cứ khám.

Tên lính đập bàn, ra lệnh:

– Lục cho tao cái nia kia!

Chỉ cần hắn hất cái nia lên, là miệng hầm hiện ngay trước mắt. Bác chết lặng.

Nhưng đúng lúc ấy, ông Ba – hàng xóm gần nhà – chạy qua, hét lên:

– Có người trốn ngoài vườn kìa!

Đám lính hoảng hốt bỏ dở việc khám xét, ùa ra đuổi theo. Ông Ba liếc nhanh về phía bác, ánh mắt ra hiệu: “Chạy đi!”.

Thì ra ông cố tình đánh lạc hướng để cứu gia đình bác.

Khi lính rút, bác mở nắp hầm, dìu anh Dũng và đồng đội ra ngoài. Anh nắm tay bác run run:

– Nếu không có chị… cả đơn vị tôi đã tiêu rồi.

Trước khi chia tay, anh đưa bác chiếc lược gỗ nhỏ:

– Quà cảm ơn. Sau giải phóng, nếu còn sống, tôi sẽ quay lại.

Nhưng chiến tranh khốc liệt, đơn vị ấy hành quân đi mãi… và bác Lựu không bao giờ gặp lại anh Dũng nữa.

Nhiều năm sau, đất nước hòa bình. Trong một lần cải tạo lại phần móng nhà, bác vô tình tìm thấy ngọn đèn dầu cũ nằm lẫn trong lớp đất ẩm. Bác lau sạch rồi bật lửa – ngọn lửa vẫn bùng cháy.

Bác nhìn ngọn đèn, ngỡ như thấy lại hình ảnh những đêm thức trắng trong hầm bí mật, những khuôn mặt đồng đội, những hy sinh thầm lặng nơi hậu phương.

Giọng bác nghẹn lại:

– Ngọn đèn ấy giữ lời thề suốt cả cuộc đời bác: trung thành với tổ quốc, với xóm làng, với ký ức của đồng đội. Và mỗi khi nhìn nó, bác hiểu rằng hòa bình đâu phải tự nhiên mà có…”

“Ngọn đèn dầu trong hầm bí mật” là biểu tượng của tinh thần yêu nước âm thầm nhưng mãnh liệt. Không chỉ có những người cầm súng nơi chiến trường, mà ngay cả người dân nơi hậu phương cũng đã góp phần làm nên chiến thắng.

Qua câu chuyện, chúng ta càng thêm trân trọng giá trị hòa bình hôm nay, biết ơn công lao của các chiến sĩ, các gia đình đã hy sinh thầm lặng.

Mỗi học sinh chúng ta hãy sống tử tế, đoàn kết, biết yêu thương quê hương, nỗ lực học tập để xứng đáng với những hy sinh to lớn của thế hệ đi trước.