NGỌN ĐÈN DẦU TRONG HẦM BÍ MẬT

Nhân vật được phỏng vấn: Bà Nguyễn Thị Mão - 86 tuổi, thôn Phù Đổng, xã Phù Đổng. Bà là thân nhân gia đình có công với cách mạng, từng tham gia nuôi giấu cán bộ trong kháng chiến chống Mỹ.

Năm 1968, khi giặc Mỹ đánh phá miền Bắc ác liệt nhất, thôn Phù Đổng quê mình là nơi đóng quân của một trạm trung chuyển bộ đội vào Nam. Nhà bà Mão khi đó chỉ là căn nhà tranh vách đất 3 gian, nhưng lại có một căn hầm bí mật đào ngay dưới gầm giường.

Bà kể:

"Hầm nhà bà nhỏ lắm cháu ạ, chỉ vừa một người nằm, trên nắp hầm bà đặt cái chõng tre và đống rơm. Ban ngày bà vẫn giã gạo, nuôi lợn như bình thường, nhưng cứ chập tối là bà lại nấu thêm một nồi cơm to gấp đôi. Cơm nóng bà bọc vào lá chuối, muối vừng bà giã sẵn, rồi đưa xuống hầm."

Có những đêm, dưới hầm có tới 3-4 chú bộ đội trú ẩn, chờ đêm xuống để hành quân tiếp. Để giặc không phát hiện, bà không dám thắp đèn dầu to, chỉ để một ngọn đèn con bằng hạt đỗ, đặt trong chiếc bát sành úp lại, ánh sáng chỉ đủ soi mờ.

Có một lần, vào khoảng cuối năm 1971, địch càn quét, chúng nghi nhà bà nuôi giấu cộng sản nên ập vào lục soát. Chúng dùng báng súng chọc hết đống rơm, chọc cả xuống nền đất. Bà Mão khi đó mới ngoài 30 tuổi, đang bế đứa con nhỏ 2 tuổi trên tay, tim đập như muốn vỡ ra vì dưới hầm lúc đó đang có 2 chú bộ đội bị sốt rét rất nặng.

Bà kể, lúc ấy bà chỉ biết ôm chặt con, miệng thì lẩm bẩm khấn Thánh Gióng phù hộ. May mắn là nắp hầm được ngụy trang quá khéo, lại có mùi phân trâu, bùn đất nên bọn địch không phát hiện ra. Chúng lục không thấy gì rồi bỏ đi.

Đêm đó, 2 chú bộ đội mới dám chui lên. Một chú tên là Tư, người miền Nam, nắm tay bà khóc và nói: "Má ơi, má cứu chúng con lần này, nhất định chúng con sẽ về."

Sau giải phóng, chú Tư ấy có quay lại Phù Đổng thật. Nhưng bà Mão đã không còn nhớ mặt nữa, chỉ nhớ mãi ngọn đèn dầu bằng hạt đỗ năm xưa.

Bà nói với chúng cháu một câu mà cháu nhớ mãi:

"Thời ấy khổ lắm, bom đạn, đói rét, nhưng tình người thì ấm lắm. Nhà nào cũng như nhà nào, có bát cơm là chia đôi. Các cháu bây giờ được đi học trong hòa bình, phải nhớ rằng hòa bình này được đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu của bao nhiêu người."

Nghe xong câu chuyện, chúng cháu mới hiểu vì sao người ta gọi đó là "thời hoa lửa". Không phải vì có hoa, mà vì tuổi trẻ của các bà, các ông đã cháy hết mình như một ngọn lửa đỏ, để thắp sáng cho chúng cháu hôm nay.

Qua câu chuyện, chúng em càng thêm trân trọng giá trị của hòa bình, biết ơn thế hệ cha ông đã hy sinh thầm lặng. Chúng em hứa sẽ cố gắng học tập thật tốt để xứng đáng với truyền thống quê hương Phù Đổng anh hùng.