“Ngọn đèn dầu trong hầm chữ A”

Bà Phạm Thị Hồng kể rằng những năm chiến tranh phá hoại miền Bắc, gia đình bà phải sơ tán về vùng nông thôn, sống trong những căn hầm chữ A đào dưới đất.

Ban ngày, mọi người ra đồng lao động, còn ban đêm lại xuống hầm trú ẩn mỗi khi có báo động máy bay.

Trong hầm chật hẹp ấy, thứ quý giá nhất không phải là gạo hay chăn màn, mà là một ngọn đèn dầu nhỏ.

Ánh đèn vàng yếu ớt nhưng đủ để lũ trẻ trong xóm vẫn có thể ngồi học chữ.

Có những đêm còi báo động vang lên liên tục, nhưng khi yên tiếng bom, người lớn lại khẽ gọi:
“Bật đèn lên, học tiếp đi con.”

Bà Hồng nhớ nhất là những buổi tối, các em nhỏ ngồi sát nhau trong hầm, tay cầm vở, mắt cố nhìn theo ánh đèn rung nhẹ.

Một lần, bom nổ gần làng, đất rung lên dữ dội khiến ngọn đèn tắt phụt. Cả hầm chìm vào bóng tối.

Nhưng rồi có người thắp lại đèn. Ánh sáng trở lại, nhỏ thôi nhưng đủ làm mọi người yên tâm.

Sau này, khi hòa bình lập lại, bà Hồng vẫn giữ lại chiếc đèn dầu ấy như một kỷ vật.