Ngọn Đèn Dầu Trong Hầm Đá

Cựu chiến binh Bế Văn Trường, sinh ngày 21 tháng 9 năm 1948, quê quán xã Đức Long, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng, từng là chiến sĩ pháo binh tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước tại chiến trường Quảng Trị.

Ông Trường sinh ra trong một gia đình dân tộc Tày nghèo nơi vùng núi Đông Bắc. Tuổi thơ của ông gắn với những ngày lên nương cùng cha mẹ và những đêm học bài bên ngọn đèn dầu nhỏ trong căn nhà sàn đơn sơ. Năm 1967, khi vừa tròn mười chín tuổi, ông tình nguyện nhập ngũ với quyết tâm góp sức bảo vệ Tổ quốc.

Sau thời gian huấn luyện, ông được điều vào đơn vị pháo binh chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị – nơi được xem là một trong những chiến trường khốc liệt nhất thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.

Ông kể rằng người lính pháo binh thường phải sống trong các hầm đá đào sâu ven đồi để tránh pháo kích và máy bay địch. Ban ngày ngụy trang trận địa, ban đêm kéo pháo vào vị trí chiến đấu.

Trong hầm nơi đơn vị ông trú quân có một ngọn đèn dầu nhỏ luôn được thắp mỗi tối. Ánh đèn leo lét ấy trở thành niềm động viên tinh thần cho những người lính xa quê giữa chiến trường khói lửa.

Trong khẩu đội của ông có chiến sĩ trẻ tên Đặng Văn Luận quê Bắc Kạn, người rất ham đọc sách và thường tranh thủ viết nhật ký dưới ánh đèn dầu sau mỗi trận đánh.

Mùa hè đỏ lửa năm 1972, đơn vị của ông nhận nhiệm vụ chi viện hỏa lực cho bộ binh giữ một cao điểm quan trọng ở Quảng Trị. Những ngày ấy pháo địch bắn gần như suốt ngày đêm.

Một đêm mưa lớn, khi cả đơn vị đang chuẩn bị đạn cho trận phản kích thì bất ngờ hầm chứa đạn bị đất đá sạt lở do bom rung chuyển.

Nếu không nhanh chóng đưa số đạn ra ngoài, cả hầm có thể phát nổ bất cứ lúc nào.

Không chút do dự, anh Đặng Văn Luận cùng nhiều chiến sĩ lao vào hầm tối chuyển từng hòm đạn ra nơi an toàn. Khói bụi dày đặc khiến ai cũng khó thở.

Ông Bế Văn Trường xúc động kể lại:

“Luận lúc ấy vẫn cầm chiếc đèn dầu soi đường cho anh em chuyển đạn. Cậu ấy luôn đi cuối cùng để kiểm tra xem còn ai mắc kẹt không.”

Khi những hòm đạn cuối cùng vừa được đưa ra ngoài thì một tiếng nổ lớn vang lên làm cửa hầm sập xuống. Anh Luận đã anh dũng hy sinh trong lúc cứu đồng đội giữa trận mưa bom năm ấy.

Sau trận chiến, ông Trường nhặt lại chiếc đèn dầu méo mó còn sót lại bên hầm đá và giữ gìn suốt nhiều năm như một kỷ vật thiêng liêng về người đồng đội trẻ tuổi.

Năm 1975, khi đất nước hoàn toàn thống nhất, ông trở về quê hương Cao Bằng tiếp tục lao động sản xuất và tham gia công tác địa phương.

Đến nay, mỗi lần nhìn ánh đèn dầu trong những đêm mất điện nơi bản làng, ông lại nhớ về hầm đá Quảng Trị cùng những người đồng đội đã mãi mãi nằm lại tuổi đôi mươi.

Ông thường nhắn nhủ thế hệ trẻ:

“Hòa bình hôm nay được đổi bằng biết bao hy sinh của những người lính trẻ. Các cháu phải biết sống có trách nhiệm, yêu quê hương và không quên lịch sử dân tộc.”