Ngọn đèn dầu trong lán quân y

Cựu quân nhân Nguyễn Kiến Đào nói rằng suốt những năm ở chiến trường Kon Tum, thứ ông nhìn thấy nhiều nhất mỗi đêm không phải ánh trăng hay ánh sao, mà là ánh đèn dầu leo lét trong lán quân y.

Sau trận đánh giải phóng Đắc Tô – Tân Cảnh tháng 4/1972, thương binh chuyển về liên tục. Những lán điều trị dã chiến dựng tạm giữa rừng gần như không lúc nào tắt đèn.

“Đêm nào cũng sáng đến gần sáng,” ông nhớ lại.

Ngày ấy thiếu điện, thiếu thuốc, thiếu cả băng gạc. Các y sĩ phải tận dụng mọi thứ có thể để cứu chữa thương binh. Có khi băng hết sạch, anh em phải luộc lại băng cũ để dùng tạm.

Ông Đào kể rằng nhiều đêm đang ngủ gục bên bàn thuốc lại nghe tiếng cáng thương chạy vào.

Lập tức tất cả bật dậy làm việc.

Người pha thuốc, người cầm máu, người ghi chép tên tuổi thương binh. Cả lán quân y hoạt động trong ánh đèn dầu chập chờn và tiếng gọi nhau dồn dập.

Có một đêm mưa lớn, một tổ cáng đưa vào một chiến sĩ bị thương nặng sau khi vượt rừng nhiều giờ.

Người lính ấy sốt cao, quần áo bê bết bùn đất.

Trong lúc ông Đào đang thay băng thì ngọn đèn dầu bất ngờ tắt phụt vì gió lùa.

Cả lán tối om.

Một y tá trẻ vội lấy thân che gió để châm lại đèn. Mọi người tiếp tục làm việc như chưa có chuyện gì xảy ra.

“Ở chiến trường quen rồi,” ông cười nhẹ. “Miễn cứu được người là làm.”

Điều khiến ông nhớ mãi là khi tỉnh lại, người thương binh ấy nhìn quanh rồi hỏi rất nhỏ:
“Đơn vị tôi còn ai không anh?”

Câu hỏi làm cả lán im lặng vài giây.

Ông Đào lúc ấy chỉ biết siết nhẹ vai người lính và động viên:
“Cậu cứ yên tâm điều trị.”

Nhiều năm sau, ông vẫn nhớ ánh mắt của người chiến sĩ trẻ dưới ánh đèn dầu đêm ấy.

Giữa chiến tranh, người làm quân y chứng kiến rất nhiều đau đớn, mất mát. Nhưng cũng chính nơi lán điều trị dã chiến ấy, ông cảm nhận rõ nhất tình đồng đội của người lính.

Có thương binh đau đến không ăn nổi nhưng vẫn nhường phần sữa hiếm hoi cho người nằm cạnh. Có người vừa tỉnh dậy đã xin quay lại đơn vị vì sợ đồng đội thiếu quân.

“Thời ấy ai cũng nghĩ cho nhau nhiều hơn cho mình,” ông trầm giọng.

Giờ đây, mỗi khi nhìn thấy ánh đèn dầu trong những đêm mất điện, cựu quân nhân Nguyễn Kiến Đào lại nhớ về lán quân y giữa rừng Kon Tum năm nào — nơi những người thầy thuốc quân đội trẻ tuổi đã thức trắng đêm để giành giật sự sống cho đồng đội giữa khói lửa chiến tranh.