NGỌN ĐÈN DẦU TRONG TRẠM QUÂN Y

Đầu năm 1971, sau nhiều tháng liên tục hành quân và làm nhiệm vụ trên tuyến đường chiến lược, sức khỏe của Phạm Xuân Độ bắt đầu giảm sút. Những cơn sốt kéo dài xuất hiện liên tiếp. Ban đầu ông nghĩ chỉ là cảm lạnh thông thường nên vẫn cố gắng bám đơn vị. Nhưng sau nhiều ngày, tình trạng ngày càng nặng hơn. Người ông nóng ran. Cơ thể mệt lả. Cuối cùng, chỉ huy quyết định đưa ông đến một trạm quân y dã chiến nằm sâu trong rừng để điều trị. Trạm quân y khi ấy chỉ gồm vài căn lán lợp lá đơn sơ nép mình dưới những tán cây lớn. Không có giường bệnh hiện đại. Không có thiết bị đầy đủ như ngày nay. Mọi sinh hoạt và điều trị đều diễn ra trong điều kiện rất khó khăn. Ngày ông đến, trong trạm đã có nhiều thương bệnh binh từ các đơn vị khác. Người bị sốt rét. Người bị thương trong lúc làm nhiệm vụ. Người kiệt sức sau những đợt hành quân dài. Dù vậy, không khí nơi đây vẫn luôn ấm áp. Các y sĩ và hộ lý làm việc gần như suốt ngày đêm. Họ chăm sóc từng bệnh nhân bằng tất cả sự tận tâm và trách nhiệm. Phạm Xuân Độ được bố trí nằm trong một căn lán nhỏ. Chiếc giường chỉ là vài thân tre ghép lại. Tấm chăn mỏng đã cũ. Nhưng đối với người lính đang sốt cao, đó là nơi nghỉ ngơi quý giá. Những ngày đầu, cơn sốt khiến ông nhiều lúc mê man. Có những đêm rét run vì sốt. Có những lúc mồ hôi ướt đẫm cả chăn. Mỗi lần như vậy, các y sĩ lại đến kiểm tra, động viên và chăm sóc rất chu đáo. Điều khiến ông nhớ nhất là hình ảnh một nữ y tá trẻ tên Nguyễn Thị Mai. Cô quê ở Nam Định, tuổi chỉ ngoài đôi mươi. Ban ngày phụ trách phát thuốc. Ban đêm lại thay phiên trực để theo dõi bệnh nhân. Nhiều lần giữa đêm khuya, khi ông tỉnh giấc vì cơn sốt, vẫn thấy cô ngồi bên ngọn đèn dầu ghi chép tình hình sức khỏe của từng người. Ánh đèn dầu vàng nhạt hắt lên khuôn mặt còn rất trẻ. Nhưng ánh mắt lại đầy nghị lực và trách nhiệm. Một tối, khi cơn sốt đã giảm bớt, ông hỏi: – Cô trực suốt thế này có mệt không? Mai mỉm cười: – Các anh ngoài mặt trận còn vất vả hơn nhiều. Em chỉ cố gắng làm tốt phần việc của mình thôi. Câu trả lời giản dị ấy khiến ông xúc động rất lâu. Trong chiến tranh, mỗi người đều đang chiến đấu theo cách riêng của mình. Những người làm công tác quân y cũng là những chiến sĩ thầm lặng. Sau gần một tháng điều trị, sức khỏe của ông Độ dần hồi phục. Ngày chuẩn bị trở lại đơn vị, ông đi chào tạm biệt mọi người trong trạm. Các y sĩ bắt tay động viên. Những đồng đội từng nằm điều trị cùng nhau cũng lưu luyến chia tay. Trước khi lên đường, ông nhìn lại căn lán nhỏ lần cuối. Ngọn đèn dầu vẫn đang cháy nơi bàn trực. Ánh sáng tuy nhỏ bé nhưng đủ sưởi ấm biết bao người lính giữa đại ngàn Trường Sơn. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Những trạm quân y dã chiến năm xưa giờ chỉ còn trong ký ức. Nhưng mỗi lần nhắc về thời quân ngũ, ông Phạm Xuân Độ vẫn nhớ rõ hình ảnh ngọn đèn dầu trong đêm ấy. Đó không chỉ là ánh sáng của một chiếc đèn. Mà còn là ánh sáng của tình người, của trách nhiệm và lòng nhân ái giữa chiến tranh. Một ánh sáng bình dị nhưng đã tiếp thêm niềm tin để những người lính tiếp tục đứng dậy, tiếp tục bước đi trên con đường thời hoa lửa của dân tộc.