Ngọn Đèn Gác Sông Lô

Tên câu chuyện: Ngọn Đèn Gác Sông Lô

Nhân chứng lịch sử

• Ông: Đặng Thế Lộc (Sinh năm 1944, nguyên chiến sĩ Tiểu đoàn Pháo cao xạ bảo vệ huyết mạch giao thông sông Lô, Tuyên Quang).

Mô tả câu chuyện

Câu chuyện đưa ta về dòng sông Lô lịch sử – nơi diễn ra những trận chiến ác liệt bảo vệ tuyến vận tải đường thủy chi viện cho chiến trường. Giữa làn đạn bom gầm rú của máy bay giặc, tình yêu đã nảy nở giữa một pháo thủ cao xạ kiên cường và một nữ dân quân hoa tiêu gan dạ, gắn liền với tín hiệu ánh sáng của những ngọn đèn bão dẫn đường cho tàu qua thác dữ.

Nội dung chi tiết

Mùa đông năm 1971, dòng sông Lô nước chảy xiết, từng đợt sương mù lạnh buốt phủ kín các triền đá. Đây là tuyến đường thủy huyết mạch để các chuyến tàu không vận chuyển vũ khí, lương thực ngược dòng lên chiến khu Việt Bắc và Tây Bắc. Nhiệm vụ giữ cho mạch máu giao thông này luôn thông suốt đè nặng lên vai lực lượng pháo cao xạ bảo vệ bầu trời và đội dân quân hoa tiêu chuyên cắm cọc, rọi đèn dẫn đường qua những đoạn sông hiểm trở, nhiều đá ngầm.

Đặng Thế Lộc là pháo thủ trẻ tuổi, ngày đêm bám trụ trên mỏm đá cao sát mép nước để canh chừng máy bay địch. Còn Hoàng Thị Mùi là cô dân quân tự vệ người Tày sở hữu đôi mắt tinh anh, thuộc lòng từng dòng chảy, từng con nước lớn ròng của sông Lô. Họ gặp nhau trong những buổi giao ban ngắn ngủi giữa các trận càn, khi đơn vị pháo binh phối hợp cùng đội hoa tiêu bàn phương án bảo vệ các chuyến tàu qua bến.

Ban ngày, họ là những chiến sĩ kiên cường; ban đêm, khi tiếng máy bay trinh sát réo gọi trên không trung, nhiệm vụ của Mùi là chèo chiếc mảng nhỏ ra giữa dòng, dùng một chiếc đèn bão che khuất ánh sáng bằng vỏ nón để làm tín hiệu hoa tiêu cho tàu. Lộc cùng đồng đội ở trên bờ trực sẵn bên mâm pháo, sẵn sàng nhả đạn càn quét máy bay địch để che chở cho dòng sông và chiếc mảng nhỏ của Mùi.

Có một đêm tháng Giêng năm 1972, bom đạn trút xuống như mưa. Một quả bom tọa độ rơi gần sát mép nước khiến chiếc mảng của Mùi lật nhào, ngọn đèn bão bị hất văng xuống dòng nước xiết. Không một chút do dự, Lộc từ trên mỏm cao lao thẳng xuống dòng sông lạnh buốt, bơi ngược dòng nước chảy xiết để tìm và kéo Mùi cùng chiếc đèn bão lên bờ. Khi thoát nạn, ngồi sưởi ấm bên đống lửa bập bùng trong hốc đá, Lộc run lẩy bẩy trao lại chiếc đèn bão móp méo cho Mùi. Cô gái người Tày xúc động đến trào nước mắt, lấy từ trong ngực áo ra một chiếc vòng tay bằng bạc trắng – món quà gia truyền – đeo vào cổ tay anh, thẹn thùng nói nhỏ: "Giữ lấy để thần sông che chở cho anh, ngày nào còn đèn sáng trên sông Lô, ngày đó chúng ta còn gặp lại".

Nhưng chiến tranh chẳng buông tha cho bất cứ ai. Trong một trận chiến đấu bảo vệ bến phà mùa hè năm ấy, Lộc bị thương nặng ở chân do mảnh pháo văng trúng, phải chuyển về tuyến sau điều trị dài ngày rồi xuất ngũ. Từ dạo ấy, đôi bên mất liên lạc. Mùi vẫn ở lại bến sông Lô, tiếp tục cầm đèn dẫn đường cho những chuyến tàu hòa bình, thầm lặng nuôi hy vọng về một ngày người pháo thủ năm xưa quay trở lại.

Thời gian trôi qua, sông Lô mấy độ mùa nước lũ. Ông Lộc trở về quê nhà miền xuôi, lập gia đình và trải qua những thăng trầm của cuộc sống mưu sinh, nhưng chiếc vòng bạc nhỏ bé và hình bóng cô gái cầm đèn bão bên sông Lô vẫn được ông trân trọng cất giữ ở một góc tâm hồn.

Đến tháng 11 năm 2024, trong dịp kỷ niệm Ngày truyền thống lực lượng vũ trang tỉnh Tuyên Quang, nhân dịp tri ân các cựu chiến binh và dân quân hoa tiêu sông Lô, ông Lộc có dịp quay lại chiến trường xưa. Tại bến sông ngày nào, đứng trước dòng nước cuồn cuộn chảy, ông bất ngờ gặp lại bà Mùi trong buổi hội ngộ của các cựu thanh niên xung phong và dân quân địa phương.

Dù mái tóc đã phơ phơ bạc, nhưng ánh mắt kiên định thuở nào vẫn không thay đổi. Khi ông Lộc bước đến, tay run run mở chiếc khăn quàng cổ lấy ra chiếc vòng bạc năm xưa, bà Mùi sững sờ đặt tay lên ngực, nghẹn ngào thốt lên tên ông. Chiếc đèn bão ngày xưa nay không còn cháy, nhưng ngọn lửa tình yêu thời hoa lửa giữa họ thì chưa bao giờ tắt, sưởi ấm trọn vẹn những năm tháng xế chiều của hai người lính già bên dòng sông lịch sử.

Bạn có muốn chúng ta tiếp tục khám phá thêm một câu chuyện xúc động khác nữa không?