Ngọn đèn không tắt

Mùa thu năm 1967, giữa những cánh rừng già trên tuyến đường Trường Sơn, có một trạm giao liên nhỏ nằm nép mình dưới tán cây đại ngàn. Trạm chỉ gồm vài căn hầm lợp lá cọ, là nơi các đoàn cán bộ, bộ đội dừng chân nghỉ ngơi trước khi tiếp tục hành quân vào chiến trường miền Nam.

Người phụ trách trạm là đồng chí Lê Văn Thành, một cựu giáo viên quê ở Hà Nam. Vì đôi chân bị thương trong một trận chiến nên anh được điều về làm công tác giao liên. Nhiệm vụ của Thành là đón các đoàn đi qua, chuẩn bị nơi nghỉ, cấp nước, chỉ đường và đặc biệt là giữ một ngọn đèn dầu luôn sáng vào những đêm có đoàn hành quân.

Đó không phải là ngọn đèn để soi đường, bởi ánh sáng quá nhỏ bé giữa núi rừng mênh mông. Nhưng với những người lính sau nhiều ngày băng rừng, chỉ cần nhìn thấy ánh đèn ấy là biết mình đã đến đúng trạm, có đồng đội đang chờ đón.

Thành thường nói:

– Ngọn đèn này nhỏ thôi, nhưng nó mang theo niềm tin của biết bao người.

Đêm nào có đoàn hành quân, anh cũng cẩn thận lau sạch ống khói, châm đầy dầu và đặt ngọn đèn trước cửa hầm. Có hôm mưa rừng trút xuống như thác, gió lùa mạnh đến mức ngọn lửa chực tắt. Thành lấy chiếc áo mưa cũ quây quanh chiếc đèn, ngồi hàng giờ bên cạnh để giữ cho ánh sáng không vụt mất.

Một đêm cuối năm, trạm giao liên nhận tin sẽ có một đoàn thương binh vượt rừng trong điều kiện vô cùng khó khăn. Đúng lúc ấy, máy bay địch liên tục thả pháo sáng, đánh phá khu vực xung quanh.

Đồng đội đề nghị dập đèn để tránh bị phát hiện.

Thành trầm ngâm một lúc rồi nói:

– Nếu tắt đèn, đoàn thương binh rất dễ lạc đường. Chúng ta phải tìm cách giữ đèn mà vẫn bảo đảm an toàn.

Anh đào thêm một hố nhỏ phía trước cửa hầm, đặt ngọn đèn xuống dưới rồi dùng những tấm gỗ che kín ba phía. Từ xa chỉ còn le lói một vệt sáng rất nhỏ, vừa đủ để người hành quân nhận ra vị trí trạm.

Gần nửa đêm, giữa màn mưa dày đặc, những bóng người đầu tiên xuất hiện. Các thương binh được cáng vào hầm an toàn. Người đi đầu xúc động nắm chặt tay Thành:

– Chúng tôi tưởng lạc đường rồi. Thấy ánh đèn của đồng chí, ai cũng mừng như gặp người thân.

Chưa kịp nghỉ ngơi, tiếng bom lại nổ dồn dập. Một mảnh bom làm sập một góc hầm, đất đá vùi kín chiếc đèn dầu.

Khi trận bom vừa dứt, việc đầu tiên Thành làm không phải kiểm tra đồ đạc, mà là bới lớp đất tìm chiếc đèn. May mắn thay, chiếc đèn chỉ bị méo phần chân đế. Anh lau sạch bùn đất, châm lại ngọn lửa và đặt nó trở về vị trí cũ.

Ánh đèn nhỏ lại tiếp tục soi sáng giữa màn đêm.

Ngày đất nước thống nhất, Thành trở về quê hương, mang theo chiếc đèn dầu đã đồng hành suốt những năm tháng chiến tranh. Ông không sửa lại những vết móp do mảnh bom để lại, bởi đó là dấu tích của một thời không thể nào quên.

Nhiều năm sau, chiếc đèn được trao tặng cho nhà truyền thống của huyện. Mỗi lần đến tham quan, các em học sinh đều dừng lại thật lâu trước hiện vật giản dị ấy. Các cựu chiến binh thường kể rằng, trong chiến tranh, có những thứ tưởng chừng rất nhỏ bé nhưng lại mang ý nghĩa vô cùng lớn lao.

Ngọn đèn ấy không đủ sáng để xua tan bóng tối của núi rừng, nhưng đủ để thắp lên niềm tin, lòng dũng cảm và ý chí vượt qua gian khổ của những người lính. Nó trở thành biểu tượng của sự tận tụy, trách nhiệm và tình đồng chí giữa những năm tháng thời hoa lửa.

Hôm nay, khi đất nước đã hòa bình, ngọn đèn năm xưa không còn cháy nữa. Nhưng ánh sáng của tinh thần cống hiến, của lòng yêu nước và sự hy sinh thầm lặng mà nó tượng trưng vẫn luôn được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, nhắc nhở mỗi người Việt Nam biết trân trọng quá khứ và sống xứng đáng với những gì cha anh đã gìn giữ.