Ngọn Đèn Không Tắt Trên Đèo Gió Lộng
Giữa những năm tháng chiến tranh ác liệt, một nữ thanh niên xung phong âm thầm giữ lửa cho tuyến đường huyết mạch bằng chính tuổi xuân và máu thịt của mình. Câu chuyện là lời kể chân thực, lắng sâu của người trong cuộc – người đã đi qua chiến tranh để hôm nay sống một đời lặng lẽ nhưng không bao giờ tắt niềm tin.
Tôi là Nguyễn Thị Thanh Mai, sinh năm 1954.
Hiện nay tôi đang sinh sống tại tổ dân phố 7, thị trấn Tân Uyên, huyện Tân Uyên, tỉnh Lai Châu.
Mỗi khi trời trở gió, nhất là những đêm mưa rừng rả rích, ký ức cũ lại hiện về rõ mồn một, như chưa từng đi qua hơn nửa thế kỷ.
Năm 1972, tôi vừa tròn mười tám tuổi thì viết đơn tình nguyện gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong. Khi ấy, tôi chỉ nghĩ đơn giản: đất nước đang cần, mình không đi thì ai đi. Cha tôi tiễn con bằng cái bắt tay thật chặt, còn mẹ chỉ lặng lẽ dúi vào tay tôi chiếc khăn tay đã sờn góc.
Đơn vị của tôi được phân công làm nhiệm vụ mở đường, đảm bảo giao thông trên tuyến đèo Gió Lộng – một cung đường hiểm trở, ngày nào cũng hứng bom, hứng pháo. Ban ngày, máy bay gầm rú trên đầu; ban đêm, chúng tôi cầm cuốc, xẻng, đèn pin bọc giấy đỏ để san lấp hố bom, kéo xe thồ, dẫn xe qua trọng điểm.
Có những đêm, bom vừa dứt, đất đá còn nóng rẫy, chúng tôi đã lao ra đường. Nhiều khi chưa kịp ăn hết bát cơm độn sắn thì còi báo động lại vang lên. Sợ chứ. Ai mà chẳng sợ chết. Nhưng nhìn đoàn xe chở lương thực, vũ khí dừng lại giữa rừng sâu, tôi tự nhủ: mình chậm một phút, tiền tuyến có thể thiếu một viên đạn.
Đêm 14 tháng 9 năm ấy, một trận bom lớn trút xuống ngay đầu đèo. Khi tôi và tổ công tác đang cắm tiêu dẫn xe thì một quả bom nổ chậm phát nổ. Tôi bị hất văng xuống taluy, bất tỉnh. Khi tỉnh dậy, chân trái bê bết máu, không còn cử động được như trước.
Tôi sống. Nhưng vĩnh viễn không thể trở lại đơn vị.
Ngày rời chiến trường, tôi mang theo một mảnh đạn trong người và ký ức về những đồng đội đã nằm lại trên chính con đường mình từng giữ. Có người mãi mãi dừng ở tuổi mười bảy, mười tám – chưa kịp biết yêu là gì.
Hòa bình lập lại, tôi trở về quê, lập gia đình, làm đủ nghề để nuôi con. Cuộc sống không khá giả, nhưng chưa bao giờ tôi thấy mình thiệt thòi. Bởi tôi biết, mình đã sống những năm tháng đáng sống nhất của đời người.
Giờ đây, mỗi lần nhìn lũ trẻ tung tăng đến trường trên những con đường bê tông phẳng lỳ, tôi lại mỉm cười. Con đường ấy không còn bom đạn, nhưng trong tôi, ngọn đèn của những năm hoa lửa vẫn chưa từng tắt.
