Ngọn Đèn Không Tắt Trong Thời Hoa Lửa

Tôi tên là Lê Quang Vinh. Năm nay tôi đã ngoài tám mươi tuổi. Mỗi khi đêm xuống, nhìn ngọn đèn dầu cũ vẫn được tôi gìn giữ trên chiếc bàn gỗ, tôi lại nhớ về những ngày tháng mà tuổi trẻ của mình đã đi qua giữa khói lửa chiến tranh.

Tôi sinh ra trong một làng quê nhỏ ven sông. Tuổi thơ của tôi gắn với cánh đồng lúa, những buổi chiều thả diều và tiếng gọi của mẹ mỗi khi mặt trời khuất sau rặng tre. Tôi từng nghĩ cuộc đời mình sẽ chỉ quanh quẩn với ruộng đồng, nhưng rồi chiến tranh đã làm thay đổi tất cả.

Ngày tôi rời quê, mẹ trao cho tôi một chiếc đèn dầu nhỏ. Bà nói: "Khi nào nhớ nhà, hãy thắp lên. Ánh sáng ấy sẽ nhắc con rằng luôn có người chờ con trở về."

Chiếc đèn ấy theo tôi suốt những năm tháng hành quân.

Đơn vị của chúng tôi đi qua nhiều cánh rừng, nhiều con suối và những vùng đất đầy dấu vết của chiến tranh. Ban ngày làm nhiệm vụ, ban đêm quây quần bên nhau kể chuyện quê hương. Có người nhớ mẹ, có người nhớ vợ mới cưới, có người chỉ mong sau này được mở một tiệm sửa xe hay trở thành thầy giáo.

Người bạn thân nhất của tôi là Đặng Minh Hòa. Hòa rất thích đọc sách. Trong ba lô của cậu luôn có một cuốn sổ nhỏ ghi những câu nói khiến cậu tâm đắc. Hòa thường bảo:

"Chiến tranh rồi sẽ qua, điều còn lại là cách con người đối xử với nhau."

Câu nói ấy lúc bấy giờ nghe thật giản đơn, nhưng càng về sau tôi càng thấm thía.

Có lần đơn vị gặp mưa lớn kéo dài nhiều ngày. Lương thực cạn dần, đường tiếp tế bị chia cắt. Mọi người cùng nhau chia từng phần gạo, từng ngụm nước. Không ai giữ phần nhiều hơn cho mình. Chính trong những lúc khó khăn nhất, tôi mới hiểu thế nào là tình đồng đội.

Một buổi chiều, khi cả đơn vị vừa hoàn thành nhiệm vụ và trở về nơi trú quân, Hòa lặng lẽ lấy trong ba lô ra một chiếc bánh nhỏ đã giữ từ nhiều ngày trước. Cậu bẻ thành nhiều phần bằng nhau rồi chia cho tất cả mọi người. Không ai nói gì, nhưng ai cũng hiểu rằng đó là món quà quý giá nhất trong hoàn cảnh ấy.

Nhiều năm sau, tôi vẫn còn nhớ hương vị của miếng bánh ấy. Không phải vì nó ngon, mà vì nó chứa đựng sự sẻ chia giữa những con người cùng chung một niềm tin.

Rồi chiến tranh cũng kết thúc.

Ngày trở về quê, tôi mở chiếc ba lô cũ. Chiếc đèn dầu mẹ cho vẫn còn nguyên, chỉ cũ đi theo năm tháng. Tôi thắp ngọn đèn ấy vào đêm đầu tiên sau khi trở về. Ánh lửa nhỏ lung linh như đang kể lại cả một quãng đời mà tôi không bao giờ quên.

Giờ đây, mỗi dịp gặp các cháu trong làng, tôi thường kể cho chúng nghe về những người đồng đội năm xưa. Tôi không kể để nói về gian khổ hay mất mát, mà để các cháu hiểu rằng hòa bình hôm nay được xây dựng từ lòng dũng cảm, sự đoàn kết và tình thương giữa con người với con người.

Có người hỏi tôi điều quý giá nhất sau chiến tranh là gì.

Tôi luôn trả lời rằng đó không phải là những kỷ vật tôi còn giữ, cũng không phải những tấm bằng khen đã ngả màu theo thời gian.

Điều quý giá nhất là được nhìn thấy trẻ em lớn lên trong tiếng cười thay vì tiếng bom, được nhìn thấy những cánh đồng xanh trở lại, những mái trường đầy ắp học sinh và những gia đình được sum họp dưới một bầu trời yên bình.

Chiếc đèn dầu của mẹ vẫn nằm trên chiếc bàn gỗ trong ngôi nhà nhỏ của tôi. Mỗi năm, vào một đêm yên tĩnh, tôi lại thắp nó lên. Ngọn lửa nhỏ ấy không chỉ soi sáng căn phòng, mà còn soi sáng cả những ký ức về một thời hoa lửa đã lùi xa.

Với tôi, ngọn đèn ấy sẽ không bao giờ tắt. Nó nhắc tôi nhớ về những người đã cùng đi qua năm tháng gian khó, về những ước mơ bình dị của tuổi trẻ và về giá trị vô giá của hòa bình mà hôm nay chúng ta đang được hưởng.