Ngọn đèn nơi địa đạo
Năm 1967, giữa những ngày kháng chiến chống Mỹ cứu nước ác liệt, vùng địa đạo Củ Chi trở thành biểu tượng của ý chí kiên cường và lòng quả cảm của quân dân miền Nam. Dưới lòng đất tối sâu ấy, biết bao con người đã sống, chiến đấu và giữ vững niềm tin vào ngày thống nhất.
Tại một ấp nhỏ gần địa đạo có cô gái tên Mai vừa tròn hai mươi tuổi.
Mai sinh ra trong một gia đình nông dân trồng lúa. Cha cô hy sinh sớm trong những năm đầu kháng chiến, mẹ một mình nuôi hai chị em bằng mảnh ruộng nhỏ và vài con gà sau nhà. Từ nhỏ, Mai đã quen với tiếng cuốc đất, mùi khói bếp và những đêm phải trú ẩn vì bom đạn.
Cô nhỏ người nhưng nhanh nhẹn, gan dạ và đặc biệt rất khéo tay. Người trong xóm thường nói:
— Con bé Mai nhỏ như ngọn đèn dầu, nhưng sáng và bền lắm.
Khi lớn lên, Mai tình nguyện tham gia lực lượng du kích địa phương. Công việc của cô là chăm sóc thương binh, chuyển tin tức và phụ trách giữ ánh sáng trong các hầm địa đạo.
Trong lòng đất tối tăm và chật hẹp, ánh đèn dầu nhỏ bé trở nên vô cùng quý giá. Nó soi đường cho thương binh, cho cán bộ họp bàn kế hoạch và cho những bữa cơm vội giữa tiếng bom rung chuyển mặt đất.
Mai thường nói:
— Chỉ cần còn ánh sáng, mọi người sẽ còn niềm tin.
Mỗi tối, cô cẩn thận lau từng chiếc đèn dầu, chắt chiu từng giọt dầu quý hiếm để giữ cho ngọn lửa không tắt.
Một đêm cuối mùa khô, đơn vị nhận tin địch chuẩn bị càn lớn vào khu vực Củ Chi. Trong địa đạo có nhiều thương binh nặng và tài liệu quan trọng cần được giữ bí mật tuyệt đối.
Đúng lúc ấy, một đoạn hầm bị bom rung làm sập lối thông gió, khói đèn bắt đầu dày lên, nhiều người khó thở.
Nếu không nhanh chóng mở lối và giữ ánh sáng, cả khu hầm sẽ gặp nguy hiểm.
Mai là người đầu tiên lao tới.
Cô mang theo chiếc đèn dầu nhỏ, bò qua đoạn hầm hẹp đầy đất đá để tìm lối thông. Không khí ngột ngạt, đất bụi rơi xuống liên tục nhưng cô vẫn kiên trì đào từng chút một.
Phía sau, tiếng thương binh gọi nhỏ và tiếng bom nổ dội từ mặt đất vọng xuống.
Ngọn đèn trong tay cô lúc sáng lúc mờ, nhưng Mai vẫn che chở nó như giữ lấy hy vọng cuối cùng.
Sau nhiều giờ, lối thông gió được mở lại. Không khí tràn vào, mọi người trong hầm thoát khỏi nguy hiểm.
Tài liệu được bảo vệ an toàn, đơn vị tiếp tục bám trụ chiến đấu.
Nhưng trong lúc quay lại kiểm tra đoạn hầm cuối cùng, một đợt bom khác làm đất đá sập xuống.
Mai đã mãi mãi nằm lại nơi lòng đất quê hương, bên cạnh chiếc đèn dầu vẫn còn ánh lửa nhỏ.
Ngày đất nước thống nhất, người dân Củ Chi vẫn kể về cô gái giữ đèn năm ấy — người đã dùng tuổi xuân của mình để giữ ánh sáng cho cả một vùng đất anh hùng.
Ngọn đèn nơi địa đạo không chỉ soi sáng những đường hầm dưới lòng đất, mà còn thắp lên niềm tin, lòng dũng cảm và ý chí bất khuất của dân tộc Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt nhất.



