NGỌN ĐÈN THÀNH CỔ - ÁNH SÁNG NIỀM TIN

Mùa hè năm 1972, chiến trường Quảng Trị đỏ rực trong khói lửa. Đêm nào pháo sáng cũng xé toạc bầu trời, tiếng bom rung chuyển cả mặt đất. Khi ấy, chàng thanh niên xung phong Nguyễn Văn Hòa mới tròn hai mươi tuổi, được giao nhiệm vụ tải thương và vận chuyển lương thực vào Thành Cổ.

Trong một căn hầm đất sâu dưới lòng chiến hào, Hòa cùng bảy đồng đội sống chen chúc giữa mùi đất ẩm và thuốc súng. Ban ngày họ gần như không thể ngóc đầu khỏi hầm vì pháo địch dội xuống liên tục. Đêm xuống, cả đội mới tranh thủ vận chuyển thương binh và tiếp tế đạn dược.

Điều đặc biệt trong căn hầm ấy là một ngọn đèn dầu nhỏ. Đó là chiếc đèn của anh Chính trị viên tên Phúc. Dù dầu hiếm đến mức mỗi người chỉ được vài giọt để thắp sáng, anh vẫn giữ cho ngọn đèn cháy mỗi đêm.

Có người hỏi:

— “Giữa chiến tranh thế này, giữ đèn làm gì cho tốn dầu?”

Anh Phúc cười:

— “Còn ánh sáng là còn niềm tin.”

Một đêm tháng Bảy, pháo dội dữ dội chưa từng thấy. Đất đá sập xuống cửa hầm. Khói bụi mù mịt. Hòa bị sức ép làm ù tai, chỉ nghe tiếng đồng đội gọi nhau trong bóng tối.

Lúc ấy, ngọn đèn dầu bị vùi dưới lớp đất. Mọi người tưởng nó đã tắt. Nhưng khi Hòa bới được chiếc đèn lên, ngọn lửa vẫn còn leo lét cháy.

Trong khoảnh khắc ấy, cả căn hầm im lặng. Không ai nói gì, nhưng tất cả đều hiểu rằng nếu ngọn đèn ấy còn cháy, họ vẫn còn sống, còn phải chiến đấu.

Hai ngày sau, anh Phúc hy sinh khi dẫn đường cho một tổ tải thương. Trước lúc đi, anh trao chiếc đèn lại cho Hòa:

— “Giữ lấy… đừng để nó tắt.”

Sau chiến tranh, Hòa trở về quê ở Nghệ An. Chiếc đèn dầu cũ được ông đặt trên bàn thờ đồng đội suốt hơn bốn mươi năm. Mỗi dịp tháng Bảy, ông lại thắp nó lên như một cách nhắc nhớ về những người mãi mãi nằm lại tuổi đôi mươi nơi Thành Cổ Quảng Trị — nơi từng được gọi là “mùa hè đỏ lửa”.