NGỌN ĐÈN TRÊN MÁI NHÀ ĐẦU LÀNG
NGỌN ĐÈN TRÊN MÁI NHÀ ĐẦU LÀNG
Năm 1969, ở một ngôi làng nhỏ, có một căn nhà nằm ngay đầu con đường.
Mỗi tối, bà Tư đều đặt một chiếc đèn dầu lên mái hiên.
Người làng hỏi:
“Bà thắp cho sáng đường à?”
Bà cười:
“Ừ.”
Nhưng thật ra, bà thắp để con trai mình nhìn thấy.
Anh tên Quang, đang làm nhiệm vụ cách làng rất xa.
Trước ngày đi, anh nói:
“Nếu tối nào thấy đèn trên mái nhà thì biết mẹ vẫn thức.”
Bà đáp:
“Thế con nhớ nhìn nhé.”
Từ đó, cứ trời tối, ngọn đèn lại sáng.
Mưa cũng sáng.
Gió cũng sáng.
Có những đêm bà ngủ quên, chiếc đèn tắt.
Sáng hôm sau bà lại tự trách:
“Biết đâu đêm qua nó về.”
Một năm nọ, người đưa thư đến.
Ông không mang thư.
Chỉ mang tin.
Quang đã hy sinh.
Bà Tư ngồi rất lâu.
Người đưa tin nói:
“Bà đừng chờ nữa.”
Bà gật đầu.
“Ừ.”
Nhưng tối hôm ấy, ngọn đèn vẫn sáng.
Sau chiến tranh, con đường đầu làng được mở rộng.
Nhà cửa mọc lên.
Điện được kéo về.
Người ta không còn dùng đèn dầu.
Nhưng bà Tư vẫn đặt một chiếc đèn trên mái hiên.
Một đứa trẻ hỏi:
“Bà ơi, nhà có điện rồi sao bà vẫn dùng đèn?”
Bà nói:
“Thói quen.”
Bà mất khi đã rất già.
Người cháu định dọn chiếc đèn đi.
Nhưng rồi anh nhìn thấy dưới đáy đèn có một mảnh giấy nhỏ.
Nét chữ đã nhòe:
“Quang, nếu một ngày con về mà không thấy mẹ, cứ nhìn ngọn đèn. Mẹ vẫn để nó sáng.”
Người cháu im lặng.
Anh không đem chiếc đèn đi.
Nhiều năm sau, căn nhà đầu làng trở thành một quán nước nhỏ.
Ngọn đèn dầu được đặt trong tủ kính.
Một tấm bảng bên cạnh ghi:
“Ngọn đèn của bà Tư.”
Có người hỏi câu chuyện.
Người cháu kể lại.
Những người trẻ nghe xong thường im lặng.
Một tối mùa đông, điện trong làng bất ngờ mất.
Cả con đường chìm vào bóng tối.
Người chủ quán lấy chiếc đèn cũ ra.
Châm lửa.
Ánh sáng vàng nhỏ bé hiện lên.
Một đứa trẻ đứng cạnh hỏi:
“Chú ơi, đèn này sáng được bao xa?”
Người chủ nhìn con đường.
“Không xa.”
“Thế sao vẫn dùng?”
Anh mỉm cười.
“Vì đôi khi người ta không cần ánh sáng soi cả con đường.”
“Chỉ cần đủ sáng để biết mình đang ở đâu.”
Điện sáng trở lại.
Ngọn đèn được đặt về chỗ cũ.
Nhưng từ hôm ấy, mỗi tối người chủ quán vẫn thắp nó một lúc.
Không phải để ai đó trở về nữa.
Mà để nhớ một người mẹ từng tin rằng,
dù con mình ở cách bao xa,
chỉ cần trên mái nhà vẫn có ánh sáng,
thì nó vẫn biết
quê nhà chưa bao giờ tắt đèn chờ nó.
