NGỌN ĐÈN TRÊN SÔNG MỸ THO

Năm 1969, ở một xóm nhỏ ven sông Mỹ Tho, có người phụ nữ tên Ba Lành. Ban ngày, má bán cá ngoài chợ như bao người dân quê khác. Nhưng đêm xuống, má lại âm thầm làm liên lạc cho cách mạng.

Nhà má nằm sát bờ sông, đối diện là đồn địch. Ban đêm, lính thường soi đèn, tuần tra rất gắt vì nghi có cán bộ hoạt động trong vùng.

Một tối mưa lớn, có ba chiến sĩ bị thương tìm đến nhà má xin trú tạm. Người nào cũng ướt lạnh, một anh còn bị mảnh đạn găm ở vai, máu chảy không ngừng.

Má Ba Lành biết nếu giữ họ lại đến sáng thì cả xóm có thể bị lục soát. Chỉ còn cách đưa họ vượt sông ngay trong đêm.

Má lấy chiếc xuồng ba lá cũ kỹ, phủ lên vài rổ cá và bó lá dừa để ngụy trang. Trước khi đi, má dặn:

- “Có chết cũng đừng gây tiếng động.”

Mưa mỗi lúc một nặng hạt. Con sông tối đen, chỉ có ánh đèn pha từ đồn lính quét ngang mặt nước. Má Ba Lành vừa chèo vừa giả vờ như người đi chợ sớm.

Khi xuồng đi gần giữa dòng, bất ngờ có tiếng quát:

- “Xuồng ai đó?”

Một luồng đèn rọi thẳng vào chiếc xuồng nhỏ.

Má bình tĩnh đáp:

- “Tui đi bỏ mối cá sớm ngoài chợ.”

Tên lính yêu cầu dừng xuồng kiểm tra. Trong khoảnh khắc ấy, má lặng lẽ lấy tay che vết máu đang chảy xuống mạn xuồng của người chiến sĩ bị thương.

Mưa tiếp tục đổ ào ào như muốn xóa mọi dấu vết. Sau vài phút căng thẳng, chiếc ca nô địch bỏ đi nơi khác.

Qua được bờ bên kia, các chiến sĩ định gửi lại má chút tiền nhưng má gạt đi:

- “Mấy chú giữ sức đánh giặc, đất nước yên rồi má mừng.”

Ít tháng sau, trong một trận càn lớn, má Ba Lành bị địch bắt vì nghi tiếp tế cho cách mạng. Dù bị tra khảo, má vẫn không khai ra cơ sở nào.

Ngày miền Nam giải phóng, những người chiến sĩ năm xưa quay lại tìm má thì mới biết má đã mất trong nhà giam trước đó không lâu.

Người dân trong vùng kể rằng nhiều năm sau chiến tranh, cứ mỗi mùa mưa lớn, đi ngang khúc sông ấy người ta lại nhớ đến ngọn đèn leo lét trong căn chòi nhỏ của má Ba Lành - ánh đèn từng soi đường cho biết bao người vượt qua “thời hoa lửa”.