NGỌN ĐÈN TRONG ĐÊM CHỚP BÙI

Mùa khô năm 1968, vùng cát trắng Quảng Nam nắng rát mặt và nồng mùi thuốc súng. Ngôi nhà của bà Ngô Thị Quýt nằm biệt lập ở rìa làng, ngay sát vùng kiểm soát của địch nhưng lại là một "địa chỉ đỏ" quen thuộc của các chiến sĩ giao liên và cán bộ huyện ủy.

Một đêm tháng Chạp, trời rét căm căm, căn hầm bí mật đào sâu dưới gian bếp nhà bà Quýt là nơi diễn ra cuộc họp khẩn cấp của ba đồng chí cán bộ cốt cán để chuẩn bị cho chiến dịch mùa xuân. Phía trên nhà, bà Quýt ngồi bên khung cửi, giả vờ dệt vải nhưng đôi tai luôn căng ra để lắng nghe mọi động tĩnh từ phía đầu xóm.

Khoảng hai giờ sáng, tiếng chó sủa rộ lên, rồi tiếng giày đinh rầm rập mỗi lúc một gần. Một toán lính bách kích bất ngờ đi tuần đêm và dừng ngay trước ngõ nhà bà. Tình thế vô cùng nguy cấp, nếu chúng xông vào khám xét, mùi đất mới từ căn hầm vừa sửa sang sẽ rất dễ bị phát hiện.

Không một chút hoảng loạn, bà Quýt nhanh tay vặn to ngọn đèn dầu trên chõng, cố tình tạo ra tiếng động lớn bằng cách đập mạnh con thoi vào khung cửi và cất tiếng hát ru con thật to. Tiếng hát của người mẹ vang lên giữa đêm vắng vừa là tín hiệu báo động cho các chiến sĩ dưới hầm giữ im lặng tuyệt đối, vừa để đánh lạc hướng kẻ thù.

Khi toán lính đạp cửa xông vào, chúng thấy một người phụ nữ gầy gò, lam lũ đang cặm cụi bên ánh đèn leo lét. Tên chỉ huy hất hàm hỏi: "Đêm hôm khuya khoắt không ngủ, làm cái gì mà ồn ào thế?". Bà Quýt run rẩy nhưng ánh mắt vẫn nhìn thẳng, đáp bằng giọng bình thản: "Dạ lạy ông, nhà nghèo đông con, ban ngày lo chạy giặc không làm được gì, đêm phải tranh thủ dệt thêm tấm vải đem chợ đổi gạo nuôi con chứ đâu có làm gì gian dối".

Nhìn quanh căn nhà trống trơn không có tài sản gì giá trị ngoài chiếc khung cửi cũ kỹ và người mẹ nghèo khổ, toán lính tin lời. Chúng lục lọi qua loa vài góc nhà rồi chán nản bỏ đi, không quên buông vài câu chửi thề.

Dưới hầm ngầm, ba người chiến sĩ nghe rõ mồn một từng lời đối đáp của bà Quýt với kẻ thù, tim họ thắt lại vì lo cho sự an nguy của mẹ. Khi tiếng giày đinh khuất hẳn, bà Quýt mới thở phào nhẹ nhõm, vội vàng dỡ tấm ngụy trang để đưa cơm và nước uống xuống cho các anh.

Năm tháng qua đi, ngọn đèn dầu năm ấy đã tắt, nhưng ngọn lửa từ lòng dũng cảm và sự hy sinh thầm lặng của những người mẹ như bà Quýt vẫn mãi thắp sáng trang sử vàng của dân tộc, là minh chứng cho câu nói: "Đóng góp cho cách mạng lớn nhất chính là lòng dân".