Ngọn Đèn Trong Đêm Sương
Mường Hum năm 1932 “Trong sương lạnh Mường Hum, ánh đèn nhỏ đôi khi còn mạnh hơn cả súng đạn.”
Đêm xuống rất nhanh trên thung lũng Mường Hum. Những căn nhà gỗ nép mình dưới màn sương dày đặc. Trong căn nhà nhỏ bên suối, Giàng A Sử ngồi vá lại chiếc áo chàm đã sờn vai sau nhiều ngày đi phu cho đồn lính Pháp.
Người Pháp bắt trai bản lên núi mở đường, khuân đá, dựng đồn. Ai chống lại sẽ bị đánh bằng roi mây. A Sử từng chứng kiến một người đàn ông trong bản bị trói giữa sân chợ chỉ vì không nộp đủ thuế muối.
Bà Mỷ đặt ngọn đèn dầu xuống bàn rồi nói nhỏ:
“Đất này là của người mình, rồi sẽ có ngày không còn lính Tây nữa.”
A Sử im lặng nhìn ra màn sương trắng ngoài cửa. Trong lòng anh vừa sợ vừa nuôi một ngọn lửa âm thầm.
Một đêm cuối đông, dân bản bí mật giúp những người hoạt động cách mạng vượt núi sang Ý Tý. A Sử dẫn đường qua rừng già. Suốt chuyến đi, anh chỉ cầm một chiếc đèn dầu nhỏ, nhưng ánh sáng ấy khiến anh hiểu rằng người vùng cao rồi cũng sẽ đứng lên giành lại bản làng của mình.
