. NGỌN ĐÈN TRONG ĐÊM TRƯỜNG CHINH.

Ông Nguyễn Văn Khang vẫn nhớ như in đêm đông năm 1948 tại chiến khu Việt Bắc. Gió rừng hun hút, cái lạnh cắt da. Trong căn lán nhỏ dựng bằng tre nứa, ánh đèn dầu leo lét chiếu lên một bóng người đang lặng lẽ làm việc. Đó là Tổng Bí thư Trường Chinh – người con sinh ra tại xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. “Quê ông ấy cách không xa vùng Ninh Bình mình đâu,” ông Khang kể. “Đều là vùng đồng bằng, người dân lam lũ mà hiếu học, giàu lòng yêu nước.” Sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước, Trường Chinh sớm tiếp thu tinh thần dân tộc và ý chí cách mạng. Từ mảnh đất Xuân Trường – nơi những cánh đồng lúa trải dài, ông đã bước ra con đường lớn của lịch sử.

Đêm ấy, giữa lúc chiến khu đứng trước nguy cơ bị tấn công, Trường Chinh vẫn miệt mài bên bản thảo.“Đồng chí đang viết Kháng chiến nhất định thắng lợi,” ông Khang nhớ lại. “Bom đạn có thể ập tới bất cứ lúc nào, nhưng đồng chí vẫn ngồi đó, dưới ánh đèn dầu.” Có cán bộ lo lắng xin di chuyển gấp, nhưng Trường Chinh bình tĩnh nói: “Nếu không vững về đường lối, thì dù có chạy đến đâu, ta cũng không thể thắng.” Câu nói ấy trở thành điểm tựa tinh thần cho cả cơ quan. Không chỉ là nhà lãnh đạo, Trường Chinh còn là người sống vô cùng giản dị. Bữa ăn chỉ có cơm, rau rừng, đôi khi thêm chút muối vừng. Áo vá nhiều chỗ, nhưng ông luôn nhường phần tốt hơn cho đồng chí. “Có lần trời rét lắm,” ông Khang kể, “anh em xin đốt thêm lửa. Đồng chí bảo: ‘Củi để dành cho anh em ngoài tiền tuyến. Tôi còn chịu được.’”

Sau này, khi chiến tranh qua đi, ông Khang có dịp về lại vùng đồng bằng Bắc Bộ. Ông đứng giữa những cánh đồng lúa xanh của quê hương Xuân Trường, rồi nghĩ đến một điều giản dị: “Từ một xã Xuân Hồng nhỏ bé, đã sinh ra một con người góp phần định hình con đường đi của cả dân tộc.”