Ngọn đèn trong đêm Trường Sơn
Câu chuyện kể về những đêm mở đường Trường Sơn dưới bom đạn, nơi ánh sáng nhỏ bé từ một ngọn đèn dầu trở thành niềm tin sống còn cho cả một đơn vị.
“Tôi vẫn nhớ rất rõ đêm hôm ấy,” bà Nguyễn Thị Lan Hương kể lại, giọng chậm rãi nhưng chắc chắn. “Đó là vào năm 1972, khi tôi mới 19 tuổi, làm nhiệm vụ thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn.”
Đêm đó, trời tối như mực. Không trăng, không sao. Chỉ có tiếng côn trùng và thỉnh thoảng là tiếng máy bay gầm rú từ xa. Đơn vị của bà nhận nhiệm vụ khẩn: san lấp một đoạn đường vừa bị bom đánh sập để kịp cho đoàn xe vận tải đi qua trước khi trời sáng.
“Chúng tôi làm việc trong im lặng tuyệt đối. Không được bật đèn pin, không được nói lớn, chỉ dùng tay và cuốc xẻng mà làm,” bà nhớ lại.
Bất ngờ, một loạt bom dội xuống cách đó không xa. Mặt đất rung chuyển. Khói bụi mù mịt. Khi mọi thứ lắng xuống, con đường trước mặt gần như biến mất hoàn toàn.
“Lúc đó, ai cũng mệt lả. Có người bị thương nhẹ. Nhưng nếu không làm xong, đoàn xe phía sau sẽ mắc kẹt, có thể bị phát hiện và đánh phá.”
Trong khoảnh khắc tưởng như bế tắc ấy, một chị trong đội – chị Mai – lặng lẽ lấy từ trong ba lô ra một chiếc đèn dầu nhỏ. Chị che kín ánh sáng bằng áo mưa, chỉ để một tia sáng le lói đủ soi phần đất trước mặt.
“Ánh sáng yếu lắm, nhưng nó như một tia hy vọng,” bà Hương kể. “Chúng tôi quây lại, thay nhau làm việc dưới ánh đèn nhỏ xíu ấy.”
Từng nhát cuốc, từng xẻng đất được xúc đi. Mồ hôi hòa với bùn đất. Không ai nói gì, nhưng ai cũng hiểu: phải làm cho xong.
Khoảng gần sáng, con đường tạm thời đã được thông. Đúng lúc đó, đoàn xe từ phía sau lặng lẽ tiến lên, bánh xe lăn qua đoạn đường vừa sửa trong im lặng.
“Khi chiếc xe cuối cùng đi qua, chúng tôi mới dám thở phào. Có người ngồi bệt xuống đất, có người cười mà nước mắt chảy.”
Chiếc đèn dầu của chị Mai lúc đó đã gần cạn dầu, ánh sáng chập chờn rồi tắt hẳn.
“Nhưng với chúng tôi,” bà Hương nói, “ngọn đèn ấy chưa bao giờ tắt. Nó là ánh sáng của niềm tin, của sự sống, của ý chí không chịu khuất phục.”
Nhiều năm sau, khi chiến tranh đã lùi xa, bà vẫn nhớ như in đêm hôm ấy.
“Chiến tranh khốc liệt lắm. Nhưng chính trong những lúc như vậy, con người lại sáng lên theo một cách rất đặc biệt.”
