NGỌN ĐÈN TRONG ĐÊM TRƯỜNG SƠN
Đêm Trường Sơn tĩnh lặng đến lạ.
Chỉ có tiếng gió lùa qua tán lá, tiếng côn trùng rỉ rả, và thỉnh thoảng là âm thanh xa xăm của những chuyến xe vận tải lặng lẽ băng rừng. Con đường mòn ngoằn ngoèo dưới ánh trăng nhạt, như một dải lụa bạc vắt ngang núi rừng.
Lan ngồi bên miệng hầm, tay cầm chiếc đèn dầu nhỏ. Ánh sáng leo lét hắt lên gương mặt còn rất trẻ, nhưng ánh mắt đã mang một vẻ trầm tĩnh hơn tuổi.
Cô là thanh niên xung phong.
Năm nay mới tròn mười chín.
Ban ngày, Lan cùng đồng đội san lấp hố bom, mở đường cho xe qua. Ban đêm, cô trực chốt, đảm bảo đoạn đường này luôn thông suốt. Công việc tưởng như đơn giản, nhưng mỗi lần máy bay địch quần thảo, mọi thứ lại trở thành thử thách sống còn.
“Lan, nghỉ chút đi,” chị Hòa – tổ trưởng – khẽ nói.
Lan lắc đầu:
“Em chưa buồn ngủ đâu chị.”
Chị Hòa nhìn cô, khẽ thở dài. Ai cũng biết Lan ít khi chịu nghỉ. Từ ngày nhận được tin anh trai hy sinh ngoài mặt trận, cô càng lao vào công việc như để quên đi nỗi đau.
Một cơn gió mạnh thổi qua, ngọn đèn dầu chao đảo.
Lan đưa tay che lại, giữ cho ánh sáng không tắt.
“Phải giữ đèn…” cô thì thầm.
Ánh đèn ấy không chỉ để soi đường. Nó là tín hiệu. Là hy vọng. Là lời nhắn rằng con đường này vẫn còn người canh giữ.
Khoảng gần nửa đêm, từ xa vang lên tiếng động cơ.
Lan lập tức đứng dậy.
“Xe tới!”
Cả tổ nhanh chóng vào vị trí. Những chiếc xe vận tải nối đuôi nhau, ánh đèn pha bị che kín, chỉ còn lại một khe sáng nhỏ. Họ phải di chuyển trong im lặng tuyệt đối.
Người lái xe đầu tiên hạ kính, nhìn Lan:
“Đường ổn chứ em?”
Lan gật đầu chắc chắn:
“Ổn anh. Đi chậm thôi, đoạn giữa còn mềm.”
Chiếc xe lăn bánh.
Từng chiếc, từng chiếc một đi qua.
Lan đứng bên đường, giơ cao ngọn đèn dầu. Ánh sáng nhỏ bé nhưng kiên định ấy dẫn đường cho cả đoàn xe.
Bất chợt—
Tiếng máy bay.
Từ xa, rồi gần dần.
“Máy bay!” ai đó hét lên.
Không khí lập tức căng thẳng.
“Ẩn nấp!” chị Hòa ra lệnh.
Nhưng đoàn xe đang ở giữa đoạn đường nguy hiểm. Nếu dừng lại, sẽ trở thành mục tiêu. Nếu tiếp tục, phải có người dẫn đường.
Lan siết chặt tay.
Cô nhìn ngọn đèn.
Rồi nhìn đoàn xe.
Một quyết định rất nhanh, nhưng cũng rất lớn.
“Em ở lại!” Lan nói.
“Không được!” chị Hòa kéo tay cô. “Nguy hiểm lắm!”
Lan lắc đầu:
“Nếu không có đèn, xe sẽ lạc đường.”
Không chờ thêm, cô chạy ra giữa đường.
Ngọn đèn nhỏ trong tay cô trở thành điểm sáng duy nhất giữa màn đêm.
Tiếng máy bay gầm rú.
Đạn bắt đầu trút xuống.
Đất đá tung lên, khói bụi mù mịt.
Nhưng Lan vẫn đứng đó.
Giơ cao ngọn đèn.
“Đi tiếp! Đừng dừng!” cô hét lớn.
Những chiếc xe lần lượt lăn bánh qua, băng qua đoạn đường nguy hiểm.
Một tiếng nổ lớn vang lên gần đó.
Lan khựng lại, nhưng không ngã.
Cô vẫn giữ chặt ngọn đèn.
Ánh sáng vẫn còn.
Chiếc xe cuối cùng đi qua.
Người lái xe ngoái lại, nhìn thấy bóng dáng nhỏ bé ấy vẫn đứng giữa khói lửa.
Rồi—một tiếng nổ nữa.
Ánh sáng chao đảo.
Sáng hôm sau.
Con đường đã yên tĩnh trở lại.
Chỉ còn lại những hố bom và mùi khói.
Chị Hòa cùng mọi người chạy ra.
Họ tìm thấy Lan.
Ngọn đèn đã tắt.
Nhưng tay cô vẫn nắm chặt.
Gương mặt bình yên.
Như thể cô chỉ đang ngủ.
Nhiều năm sau, con đường ấy đã trở thành một phần ký ức.
Người ta dựng một tấm bia nhỏ bên đường.
Không ghi nhiều.
Chỉ vài dòng giản dị:
“Người giữ lửa trong đêm.”
Những đoàn xe vẫn đi qua.
Không còn chiến tranh.
Không còn bom đạn.
Nhưng mỗi khi đêm xuống, người ta vẫn kể lại câu chuyện về một cô gái nhỏ, đã dùng ánh sáng của mình để dẫn đường cho cả một đoàn xe.
Một ánh sáng nhỏ.
Nhưng đủ để soi cả một con đường.


