NGỌN ĐÈN TRONG ĐÊM VÀ LỜI HỨA CỦA NGƯỜI LÍNH

Khi kể về quãng đời quân ngũ của mình, bác Trần Văn Hùng thường nói rằng điều khiến bác nhớ nhiều nhất không phải những trận chiến ác liệt mà chính là những con người bình dị từng gặp trên đường hành quân.

Người viết nhận thấy mỗi câu chuyện bác kể đều đậm chất ký ức, giản dị nhưng chứa đầy cảm xúc của một thời tuổi trẻ đi qua chiến tranh.

Bác kể rằng vào khoảng năm 1976, đơn vị của bác đang làm nhiệm vụ tại một khu vực rừng núi Tây Nguyên. Những ngày ấy tình hình chiến trường còn nhiều phức tạp, đơn vị thường xuyên phải cơ động liên tục.

“Có tháng hành quân gần như không nghỉ,” bác nhớ lại.

Đường rừng mùa mưa vô cùng khó đi. Đất đỏ bazan bám đầy dép và quần áo. Có hôm cả tiểu đội đi từ sáng đến tận đêm mới tìm được điểm dừng chân.

Hôm ấy trời tối rất nhanh. Mưa lâm thâm kéo dài khiến rừng núi càng thêm lạnh lẽo. Sau nhiều giờ hành quân, đơn vị bác ghé vào một bản nhỏ nằm ven triền đồi.

“Bản nghèo lắm,” bác kể.
“Chỉ vài mái nhà tranh đơn sơ.”

Người viết hình dung giữa màn đêm Tây Nguyên hun hút, ánh đèn dầu leo lét từ những ngôi nhà nhỏ hiện lên như chút hơi ấm hiếm hoi giữa rừng sâu.

Một gia đình người dân địa phương đã mở cửa cho bộ đội vào nghỉ nhờ. Chủ nhà là một ông cụ ngoài sáu mươi tuổi cùng vợ và hai người con.

“Nhà chẳng có gì nhiều nhưng họ quý bộ đội lắm,” bác xúc động kể.

Người cha già trải chiếu cho bộ đội ngồi rồi bảo con gái nhóm bếp nấu nước nóng. Trong căn nhà nhỏ chỉ có một ngọn đèn dầu đặt ở góc bàn nhưng ai cũng cảm thấy ấm áp lạ thường.

Bác Hùng kể rằng lúc ấy đơn vị vừa mệt vừa đói sau quãng hành quân dài. Quần áo ai cũng ướt sũng vì mưa rừng.

Người mẹ trong nhà lặng lẽ lấy ít khoai luộc và bắp khô mời bộ đội. Dù thức ăn chẳng có gì quý giá, nhưng với những người lính giữa rừng sâu, đó là sự sẻ chia vô cùng lớn lao.

“Tôi nhớ mãi mùi khoai nóng hôm ấy,” bác cười hiền.
“Đơn giản thôi mà thấy ngon vô cùng.”

Người viết cảm nhận rõ sự chân thành trong giọng kể của bác. Với người lính đi qua chiến tranh, những điều nhỏ bé ấy đôi khi lại là ký ức không thể nào quên.

Đêm hôm ấy, bên ánh đèn dầu leo lét, ông cụ chủ nhà ngồi trò chuyện cùng bộ đội rất lâu. Ông kể rằng gia đình từng nhiều lần giúp bộ đội đi qua khu vực này, từng nuôi giấu cán bộ và làm dân công vận chuyển lương thực.

“Ông cụ nói: đất nước còn chiến tranh thì dân còn phải giúp bộ đội,” bác kể.

Có một câu nói của ông cụ khiến bác Hùng nhớ mãi suốt cuộc đời.

Ông nhìn những người lính trẻ rồi chậm rãi bảo:

“Các con cố giữ lấy mạng sống mà trở về với gia đình. Hòa bình quý hơn tất cả.”

Người viết lặng đi khi nghe bác nhắc lại câu nói ấy.

Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, giữa bom đạn và mất mát, lời dặn giản dị của người cha già nơi núi rừng lại trở thành điều theo bác suốt cuộc đời.

Bác kể rằng đêm ấy trời mưa rất lớn. Cả tiểu đội nằm chen nhau trên nền nhà đất nghe tiếng mưa rơi lộp bộp trên mái tranh.

Không ai ngủ ngay được.

Có người nhớ nhà. Có người lặng lẽ lấy thư gia đình ra đọc. Có người chỉ ngồi nhìn ngọn đèn dầu chập chờn trong đêm.

“Tôi lúc ấy cũng nhớ mẹ lắm,” bác nói nhỏ.

Người viết hình dung người lính trẻ tuổi đôi mươi ngồi giữa núi rừng xa lạ, trong lòng là nỗi nhớ quê hương da diết nhưng vẫn phải giấu kín để tiếp tục nhiệm vụ.

Trước khi đơn vị rời đi vào sáng hôm sau, ông cụ chủ nhà còn đi bộ một quãng xa để dẫn đường cho bộ đội tránh đoạn rừng nguy hiểm.

“Ông già rồi mà vẫn đi rất nhanh,” bác kể rồi cười.

Lúc chia tay, ông cụ nắm chặt tay từng người lính và dặn:

“Phải sống để còn về với quê hương.”

Câu nói ấy theo bác Hùng suốt những năm tháng sau này.

Trong nhiều lần đối diện hiểm nguy nơi chiến trường, bác lại nhớ đến ánh đèn dầu và lời dặn của ông cụ năm ấy.

“Có những lúc mệt mỏi tưởng không vượt qua nổi, tôi lại nghĩ mình phải sống để trở về,” bác kể.

Người viết hiểu rằng, chính tình cảm quân dân sâu nặng đã tiếp thêm sức mạnh cho những người lính trong những năm tháng gian khổ nhất.

Nhiều năm sau chiến tranh, bác Hùng từng mong có dịp quay lại vùng đất năm xưa để tìm gia đình ấy nhưng không còn nhớ chính xác địa điểm.

“Rừng núi rộng quá,” bác nói chậm rãi.
“Chỉ còn ký ức là vẫn còn nguyên.”

Đến hôm nay, mỗi khi mất điện hoặc nhìn thấy ánh đèn dầu, bác lại nhớ đến căn nhà nhỏ giữa núi rừng Tây Nguyên năm nào.

Ngọn đèn ấy tuy nhỏ bé nhưng đã sưởi ấm lòng những người lính trẻ giữa chiến tranh khốc liệt.

Người viết nhìn bác Hùng ngồi lặng bên hiên nhà, phía xa là tiếng sóng biển Hoằng Tiến đều đặn vỗ bờ. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những nghĩa tình của “Thời hoa lửa” vẫn luôn sống mãi trong trái tim người cựu chiến binh.

Trước khi kết thúc câu chuyện, bác Hùng khẽ nói:

“Đi qua chiến tranh mới hiểu rằng thứ giữ con người đứng vững không chỉ là ý chí mà còn là tình thương giữa con người với nhau.”