Ngọn Đèn Trong Hầm Chữ A

Những năm 1967–1972, vùng đất Vĩnh Linh ngày đêm hứng chịu bom đạn ác liệt. Mặt đất rung chuyển, cây cối cháy đen, nhà cửa đổ nát. Người dân phải đào hầm chữ A sâu dưới lòng đất để sinh hoạt và trú ẩn. Khi ấy, anh Lê Minh Sơn mới ngoài hai mươi tuổi, vừa làm dân quân, vừa giúp bà con chuyển lương thực, cứu người bị nạn. Ban ngày trực chiến, ban đêm anh lại xuống hầm cùng mọi người. Trong căn hầm tối chật hẹp có hơn mười người già, phụ nữ và trẻ nhỏ. Thứ quý nhất trong hầm không phải gạo hay muối, mà là một ngọn đèn dầu nhỏ. Chiếc đèn đặt ở giữa hầm, ánh sáng yếu ớt nhưng đủ soi khuôn mặt mọi người. Trẻ con nhờ ánh đèn để học chữ. Các mẹ vá áo, đan rổ rá. Người lớn ngồi nghe tin chiến thắng từ chiếc radio cũ. Có lần bom nổ rất gần, đất đá rơi lấp cửa hầm. Trẻ nhỏ khóc òa lên. Anh Sơn liền nâng chiếc đèn lên cao và nói lớn: “Đèn còn sáng là mình còn vững lòng!” Câu nói ấy khiến mọi người bình tĩnh lại. Họ cùng nhau đào lối ra, cứu cả hầm an toàn. Nhiều đêm khác, khi tiếng bom kéo dài không dứt, bà con quây quần quanh ngọn đèn nghe anh Sơn kể chuyện miền Nam chiến đấu anh dũng, kể chuyện ngày đất nước sẽ sum họp một nhà. Ánh đèn nhỏ ấy không chỉ xua bóng tối, mà còn xua cả nỗi sợ hãi trong lòng người. Ngày hòa bình lập lại, mọi người rời hầm trở về dựng lại nhà cửa. Trước khi đi, anh Sơn xin giữ chiếc đèn dầu cũ làm kỷ niệm. Đến nay, chiếc đèn vẫn được ông đặt trang trọng trong tủ kính. Mỗi lần nhìn nó, ông thường nói với con cháu: “Ngày nay điện sáng khắp nơi, nhưng không ánh sáng nào quý bằng ánh sáng của niềm tin năm ấy.” Ngọn đèn trong hầm chữ A đã trở thành biểu tượng bình dị mà thiêng liêng của một thời hoa lửa, khi con người sống giữa chiến tranh nhưng vẫn không ngừng hy vọng vào ngày mai.