Ngọn đèn trong hầm chữ A

Đó là một đêm mưa ở chiến khu, mưa rừng Trường Sơn rơi như trút nước. Trong lòng một căn hầm chữ A nhỏ, ánh đèn dầu leo lét hắt lên bức vách đất ẩm ướt. Bà tôi khi ấy mới là một cô thanh niên xung phong, làm nhiệm vụ mở đường, tải thương và dẫn bộ đội qua trọng điểm bom. Bà kể, những đêm như thế, cả đơn vị không ai ngủ. Không phải vì sợ, mà vì sợ… nếu ngủ quên, có thể sẽ không kịp cứu người bị thương ngoài kia. Đêm ấy, một trận bom dội xuống gần tuyến đường vừa thông. Đất rung chuyển. Tiếng cây đổ rầm rầm. Rồi có tiếng gọi yếu ớt vọng vào hầm: “Cứu… cứu tôi với…” Bà và một người nữa lao ra trong mưa bom còn chưa dứt. Giữa bùn đất và khói bụi, họ phát hiện một chiến sĩ trẻ bị đất đá vùi nửa người, máu thấm ướt áo. Anh ấy còn rất trẻ, đôi mắt vẫn mở, nhưng giọng đã yếu dần:
“Đừng… đừng để tắt đèn…” Bà tôi không hiểu, chỉ nghĩ anh ấy mê sảng. Nhưng anh lại thì thào:
“Trong hầm… còn bản đồ… nếu tắt đèn… mọi người sẽ lạc…” Họ cõng anh về hầm. Nhưng chưa kịp tới nơi, anh đã không còn thở nữa. Trong tay anh vẫn giữ chặt một mảnh bản đồ đã nhàu nát. Đêm đó, cả đơn vị tiếp tục hành quân. Ngọn đèn dầu trong hầm chữ A vẫn được giữ sáng, dù chỉ còn một chút dầu ít ỏi. Bà tôi nói, có những ngọn đèn không chỉ để soi đường.
Mà để giữ lấy mạng sống của cả một con đường. Sau này hòa bình, mỗi lần đi qua con đường cũ, bà vẫn hay dừng lại rất lâu. Không phải để nhớ chiến tranh, mà để nhớ những người đã không kịp nhìn thấy bình minh của ngày hôm sau. Và bà nói với tôi một câu rất nhỏ: “Thời hoa lửa không chỉ có bom đạn… mà còn có những ngọn đèn được giữ sáng bằng cả tuổi trẻ con người.”