Ngọn Đèn Trong Hầm Đá (1)

Những năm chiến tranh chống Mỹ, tại một bệnh xá dã chiến nằm sâu trong vùng núi Nghệ An có một nữ y tá quê Khánh Thiện tham gia chăm sóc thương binh từ các chiến trường chuyển về. Bệnh xá được đặt trong một hang đá lớn giữa rừng để tránh máy bay địch phát hiện.

Cuộc sống trong hang vô cùng thiếu thốn. Giường bệnh chỉ là những tấm phản tre ghép tạm, thuốc men nhiều khi không đủ dùng, còn ánh sáng chủ yếu dựa vào những chiếc đèn dầu nhỏ. Dù vậy, ngày nào người nữ y tá ấy cũng tất bật từ sáng tới khuya, khi thì thay băng cho thương binh, lúc lại sắc thuốc hay nấu cháo cho những người bị sốt nặng.

Có những đêm hàng chục thương binh được cáng về cùng lúc sau một trận đánh lớn. Tiếng rên đau vang khắp hang đá khiến ai nghe cũng nghẹn lòng. Những người làm trong bệnh xá gần như không có thời gian nghỉ ngơi.

Một đêm cuối năm, trời rét cắt da, một đoàn thương binh từ chiến trường vừa được chuyển tới thì máy bay địch bất ngờ đánh phá khu vực gần bệnh xá. Tiếng bom nổ dội vào vách núi làm cả hang rung chuyển, bụi đá rơi lả tả từ trên trần xuống.

Mọi người lập tức đưa các thương binh nặng vào sâu hơn trong hang. Giữa lúc hỗn loạn, chiếc đèn dầu lớn duy nhất dùng để chiếu sáng khu điều trị bị rung đổ và tắt phụt. Cả bệnh xá chìm trong bóng tối.

Không có ánh sáng, việc cấp cứu trở nên vô cùng nguy hiểm. Người nữ y tá quê Khánh Thiện lập tức lần mò tìm chiếc đèn nhỏ còn lại rồi che kín bằng tay để ngọn lửa không tắt trước gió lùa. Với ánh sáng leo lét ấy, bà cùng bác sĩ tiếp tục băng bó cho một thương binh đang chảy máu nhiều ở vai.

Bom vẫn nổ phía ngoài cửa hang nhưng trong góc nhỏ của bệnh xá, ngọn đèn dầu vẫn lập lòe cháy sáng. Bà vừa giữ đèn vừa động viên thương binh cố gắng chịu đau. Đôi bàn tay đã lạnh cóng vì rét và mệt nhưng bà vẫn không rời vị trí suốt nhiều giờ liền.

Đến gần sáng, tiếng bom mới dần im hẳn. Những thương binh nặng đều được cấp cứu kịp thời. Khi mọi việc tạm ổn, bà mới ngồi xuống bên vách đá, đôi mắt đỏ hoe vì thức trắng.

Sau ngày hòa bình lập lại, người nữ y tá quê Khánh Thiện trở về quê nhà với cuộc sống giản dị bên gia đình. Nhưng mỗi lần nhìn ánh đèn dầu trong đêm yên tĩnh, bà lại nhớ về ngọn đèn nhỏ trong hang đá năm xưa — ngọn đèn đã soi sáng cho biết bao người lính đi qua những năm tháng chiến tranh khốc liệt nhất của cuộc đời.