Ngọn Đèn Trong Hầm Đất (3)

Năm 1968, tại một ngôi làng nhỏ gần Hải Phòng, cô gái trẻ Trần Thị Lan mới 19 tuổi. Ban ngày, Lan cùng mọi người ra đồng cấy lúa, đào hầm trú ẩn và chuyển lương thực. Ban đêm, cả làng thường phải xuống hầm khi còi báo động vang lên. Hầm trú ẩn của gia đình Lan chỉ là một căn hầm đất nhỏ, đủ chỗ cho năm người ngồi sát vào nhau. Trong góc hầm luôn có một chiếc đèn dầu nhỏ. Mỗi khi tiếng máy bay vang lên trên bầu trời, Lan lại thắp ngọn đèn ấy. Một đêm mùa hè, tiếng bom nổ dội về phía cánh đồng. Đất rung lên từng hồi. Trong hầm, em trai Lan run rẩy nắm tay chị. Lan nhẹ nhàng nói:
“Đừng sợ, còn đèn là còn sáng.” Ngọn đèn dầu le lói nhưng đủ để mọi người nhìn thấy nhau. Ánh sáng nhỏ ấy khiến họ cảm thấy ấm áp giữa đêm tối đầy tiếng bom. Sáng hôm sau, khi mọi người bước ra khỏi hầm, một phần cánh đồng đã bị bom cày nát. Nhưng người dân trong làng vẫn cùng nhau ra dọn đất, sửa lại bờ ruộng. Lan kể lại rằng, điều khiến cô nhớ nhất không phải là tiếng bom, mà là những lúc cả làng cùng nhau chia nhau từng bát cơm, từng ngọn đèn nhỏ trong hầm. Nhiều năm sau khi chiến tranh kết thúc, bà Trần Thị Lan vẫn giữ chiếc đèn dầu cũ. Bà thường nói với con cháu: “Trong những ngày tối nhất, chỉ cần một ngọn đèn nhỏ cũng đủ để con người tin rằng ngày mai sẽ sáng.”