Ngọn Đèn Trong Hầm Đất

Tôi là Trần Minh Quang, khi ấy mới tròn 17 tuổi, sống cùng gia đình ở một vùng quê miền Bắc. Những năm đó, tiếng còi báo động vang lên mỗi ngày, như nhịp thở gấp gáp của cả làng. Chúng tôi quen với việc chạy xuống hầm trú ẩn nhanh hơn cả ăn cơm. Hầm nhà tôi không lớn, chỉ vừa đủ cho 6 người. Bên trong luôn tối và ẩm, nhưng cha tôi nhất quyết giữ một chiếc đèn dầu nhỏ. Ông nói: “Còn ánh sáng là còn hy vọng.” Một buổi chiều, tiếng máy bay gầm rú dữ dội hơn thường lệ. Bom rơi dồn dập, đất rung lên từng hồi như muốn nuốt chửng tất cả. Khi chúng tôi vừa kịp xuống hầm, một tiếng nổ lớn vang lên rất gần. Đất đá sập xuống, lối ra bị chặn kín. Không gian trở nên đặc quánh. Mẹ tôi ôm chặt em gái, còn tôi nghe rõ nhịp tim mình đập như trống trận. Không ai nói gì. Chỉ có ánh đèn dầu nhỏ bé vẫn cháy, lay lắt nhưng không tắt. Thời gian trôi chậm đến mức đáng sợ. Không biết là vài giờ hay cả ngày. Không khí dần ngột ngạt. Tôi bắt đầu nghĩ đến điều tồi tệ nhất. Nhưng cha tôi vẫn ngồi đó, lặng lẽ chỉnh lại bấc đèn. Ông bảo:
“Chúng ta chưa hết đường đâu. Khi còn nhìn thấy ánh sáng, ta còn phải sống.” Lời nói của ông như kéo tôi lại từ vực sâu hoảng loạn. Tôi bắt đầu cùng ông dùng tay đào từng nắm đất. Mẹ tôi cũng tham gia, dù tay run rẩy. Chúng tôi đào trong im lặng, chỉ có tiếng thở và tiếng đất rơi. Cuối cùng, một tia sáng thật sự – không phải từ chiếc đèn – len vào. Có người bên ngoài đang tìm kiếm. Chúng tôi được cứu. Khi bước ra khỏi hầm, tôi quay lại nhìn chiếc đèn dầu. Nó đã tắt từ lúc nào không biết. Nhưng chính nó đã giữ cho chúng tôi không gục ngã. Nhiều năm sau, khi chiến tranh đã lùi xa, tôi vẫn nhớ rõ ánh sáng nhỏ bé ấy. Không phải vì nó sáng bao nhiêu, mà vì nó đã giữ cho chúng tôi tin rằng mình sẽ sống. Và đôi khi, trong cuộc đời, con người ta không cần một mặt trời — chỉ cần một ngọn đèn không tắt trong lòng.