Bài viết

ngọn đèn trong hầm phẫu thuật dã chiến

Ninh Bình09/05/2026Ban Biên tập tổng hợp3 lượt xem0 lượt chia sẻ
ngọn đèn trong hầm phẫu thuật dã chiến

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nơi chiến trường ác liệt luôn thiếu thốn đủ bề, đặc biệt là trong công tác cứu chữa thương binh. Những bệnh xá dã chiến được dựng lên trong rừng sâu, dưới hầm đất hoặc hang đá để tránh bom đạn địch. Ở đó, các bác sĩ và y tá quân y ngày đêm giành giật sự sống cho đồng đội trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt. Giữa thời hoa lửa ấy, câu chuyện về bác sĩ quân y trẻ Nguyễn Thị Thu Hà là một câu chuyện xúc động về lòng nhân hậu và tinh thần trách nhiệm cao cả.

Nguyễn Thị Thu Hà sinh ra tại một vùng quê ở Hà Tĩnh. Từ nhỏ, cô đã có ước mơ trở thành bác sĩ để chữa bệnh cứu người.

Khi đất nước bước vào chiến tranh ác liệt, nhiều bệnh viện bị đánh phá, nhu cầu bác sĩ trên chiến trường tăng cao. Thu Hà tình nguyện nhập ngũ và được đào tạo trong lực lượng quân y.

Sau thời gian học tập, cô được phân công công tác tại một bệnh xá dã chiến nằm sâu trong rừng Trường Sơn.

Bệnh xá được dựng dưới những căn hầm đất kiên cố, ngụy trang bằng cây rừng để tránh máy bay trinh sát.

Mỗi ngày, nơi đây tiếp nhận hàng chục thương binh từ các mặt trận chuyển về. Có người bị thương nặng, có người vừa rời khỏi chiến hào còn dính khói thuốc súng.

Công việc của Thu Hà và đồng đội vô cùng vất vả. Họ phải làm việc liên tục nhiều giờ liền, trong điều kiện thiếu ánh sáng, thiếu thuốc men và luôn đối mặt với nguy cơ bị bom đánh trúng bất cứ lúc nào.

Dù vậy, Thu Hà luôn giữ sự bình tĩnh và tận tâm trong từng ca cứu chữa.

Các thương binh thường gọi cô bằng cái tên:
“Bác sĩ của ngọn đèn dầu.”

Bởi trong những đêm không điện, cô luôn là người cuối cùng tắt đèn trong phòng phẫu thuật.

Một đêm mùa mưa năm 1972, bệnh xá tiếp nhận một lượng lớn thương binh sau một trận đánh ác liệt.

Tiếng cáng thương binh, tiếng gọi nhau và tiếng bước chân dồn dập vang lên trong không gian chật hẹp của hầm dã chiến.

Thu Hà cùng ê-kíp phẫu thuật làm việc liên tục không nghỉ để cứu từng người.

Máu, băng gạc và dụng cụ y tế chất đầy trên bàn mổ. Không ai có thời gian nghỉ ngơi.

Đúng lúc ca phẫu thuật quan trọng đang diễn ra, máy bay địch bất ngờ xuất hiện phía trên khu vực bệnh xá.

Pháo sáng rực cả bầu trời rừng, tiếp đó là những loạt bom dội xuống dữ dội.

Đất đá rung chuyển mạnh, một số hầm xung quanh bị sập một phần.

Trong hầm phẫu thuật, ánh đèn dầu chao đảo liên tục theo từng tiếng nổ.

Nhiều người được lệnh sơ tán xuống hầm sâu hơn, nhưng Thu Hà vẫn kiên quyết ở lại cùng ca mổ đang dang dở.

Bệnh nhân trên bàn mổ đang trong tình trạng nguy kịch, nếu dừng lại sẽ không kịp cứu chữa.

Giữa tiếng bom nổ bên ngoài, cô tập trung tuyệt đối vào từng thao tác.

Đồng đội liên tục nhắc cô rút lui, nhưng Thu Hà chỉ nói:
“Còn bệnh nhân thì tôi còn ở lại.”

Một quả bom rơi gần khu vực bệnh xá khiến đất đá tràn vào một phần cửa hầm.

Khói bụi mù mịt, ánh sáng yếu dần.

Trong khoảnh khắc nguy hiểm, Thu Hà dùng tay che ngọn đèn dầu để giữ ánh sáng cho ca phẫu thuật tiếp tục.

Khi ca mổ vừa hoàn thành, bệnh nhân đã qua cơn nguy kịch.

Nhưng ngay sau đó, một tiếng nổ lớn vang lên gần hầm chính.

Sức ép làm sập một phần lối ra.

Thu Hà bị thương nặng trong lúc hỗ trợ đưa thương binh xuống khu vực an toàn hơn.

Trước khi được đưa đi, cô vẫn hỏi:
“Ca mổ… thành công chứ?”

Khi nghe câu trả lời “đã cứu được rồi”, cô khẽ mỉm cười, rồi lặng đi.

Sau trận bom đêm đó, bệnh xá tiếp tục được di chuyển và hoạt động, góp phần cứu sống nhiều thương binh khác.

Những người từng được điều trị tại đây vẫn nhớ mãi hình ảnh nữ bác sĩ trẻ bên ngọn đèn dầu, kiên cường giữa bom đạn.

Câu chuyện về Nguyễn Thị Thu Hà là hình ảnh tiêu biểu của lực lượng quân y trong thời hoa lửa – những con người đã hy sinh tuổi trẻ, thầm lặng giữ lại sự sống cho đồng đội bằng lòng nhân ái và tinh thần quả cảm.

Ngày nay, khi đất nước hòa bình và những bệnh viện đã đầy đủ ánh sáng hiện đại, thế hệ trẻ càng phải biết trân trọng hơn những hy sinh của cha anh đi trước. Những câu chuyện lịch sử ấy sẽ mãi là ngọn lửa nhắc nhở mỗi người Việt Nam phải sống trách nhiệm, biết yêu thương con người và không bao giờ quên những năm tháng hào hùng của dân tộc.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn