“NGỌN ĐÈN TRONG HẦM TỐI”

Những năm 1967–1968, Vĩnh Linh là một trong những nơi chịu nhiều bom đạn nhất miền Bắc. Máy bay Mỹ ngày đêm oanh tạc, biến làng mạc thành những hố bom chằng chịt. Để tồn tại và chiến đấu, người dân nơi đây đã đào những hệ thống địa đạo sâu dưới lòng đất.

Phạm Văn Tư khi đó là một dân quân trẻ, được phân công trực chiến và hỗ trợ bà con trong hầm trú ẩn. Hầm tối, chật chội, không khí ngột ngạt, nhưng đó lại là “ngôi nhà” của hàng trăm con người suốt nhiều tháng trời.

Trong lòng địa đạo, có một ngọn đèn dầu nhỏ luôn được thắp sáng. Người giữ đèn là cụ Ba – một cụ già ngoài 60 tuổi. Cụ nói:
“Còn ánh sáng là còn niềm tin. Bom có thể phá nhà, nhưng không thể dập tắt ý chí của con người.”

Một đêm nọ, sau một trận bom lớn, một đoạn hầm bị sập, nhiều người bị mắc kẹt bên trong. Không khí dần cạn kiệt, tiếng trẻ con khóc xen lẫn tiếng đất đá rơi lạo xạo. Trong tình huống nguy cấp, anh Tư cùng các dân quân khác quyết định đào xuyên qua lớp đất đá để cứu người.

Họ làm việc suốt nhiều giờ liền trong bóng tối và nguy cơ sập hầm bất cứ lúc nào. Ngọn đèn của cụ Ba được đưa tới, ánh sáng yếu ớt nhưng đủ để dẫn đường. Cuối cùng, họ đã cứu được toàn bộ những người mắc kẹt.

Sau trận đó, cụ Ba yếu dần rồi mất. Nhưng trước khi qua đời, cụ vẫn dặn:
“Giữ lấy ngọn đèn… để con cháu biết rằng mình đã sống thế nào trong những ngày này.”

Anh Tư giữ lại chiếc đèn dầu ấy như một báu vật. Đối với ông, đó không chỉ là ánh sáng trong lòng đất, mà còn là biểu tượng của niềm tin, của sức sống con người Việt Nam trong những năm tháng khốc liệt nhất