NGỌN ĐÈN TRƯỚC HIÊN NHÀ MẸ – HỒI ỨC VỀ MỘT NGƯỜI MẸ THỜI HOA LỬA
NGỌN ĐÈN TRƯỚC HIÊN NHÀ MẸ – HỒI ỨC VỀ MỘT NGƯỜI MẸ THỜI HOA LỬA
NGỌN ĐÈN TRƯỚC HIÊN NHÀ MẸ – HỒI ỨC VỀ MỘT NGƯỜI MẸ THỜI HOA LỬA
Trong những buổi sinh hoạt truyền thống của đoàn viên, thanh niên ở làng quê, câu chuyện về mẹ Sáu luôn được nhắc đến như một ký ức lặng lẽ nhưng sâu sắc của thời chiến.
Ngôi nhà của mẹ nằm ở cuối con đường làng, trước sân có một cây bàng già tỏa bóng. Người trong xã vẫn thường nói với nhau rằng:
“Muốn hiểu thế nào là sự hy sinh thầm lặng, hãy đến ngồi với mẹ Sáu một buổi chiều.”
Mẹ Sáu có ba người con trai.
Người con trai cả lên đường nhập ngũ khi vừa tròn hai mươi tuổi. Năm một nghìn chín trăm sáu mươi tám, anh hy sinh tại chiến trường Quảng Trị.
Người con trai thứ hai tiếp bước anh ra trận. Vài năm sau, tin báo anh ngã xuống trong một trận đánh ở Tây Nguyên.
Người con rể – chồng của cô con gái út – cũng khoác ba lô ra đi và không bao giờ trở về.
Ba tờ giấy báo tử.
Ba lần khăn tang trắng trong căn nhà nhỏ.
Người ta kể rằng ngày nhận tin người con thứ hai hy sinh, mẹ Sáu lặng đi rất lâu. Không ai nghe thấy tiếng khóc.
Mẹ chỉ đặt tờ giấy báo tử lên bàn thờ, châm thêm một nén hương rồi nói khẽ:
“Các con đi giữ nước… mẹ ở nhà giữ quê.”
Chiến tranh kết thúc, đất nước thống nhất. Làng quê rộn ràng trong niềm vui hòa bình.
Nhưng trong căn nhà nhỏ của mẹ Sáu, ba di ảnh vẫn treo ngay ngắn trên bàn thờ.
Sáng nào mẹ cũng dậy sớm quét sân, thay nước bình hoa rồi lau khung ảnh từng người con.
Nhiều năm sau, Nhà nước phong tặng mẹ danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng.
Ngày nhận tấm bằng, mẹ mặc chiếc áo nâu giản dị. Mái tóc đã bạc trắng. Đôi bàn tay run run khi cầm tấm bằng khen.
Cán bộ xã hỏi mẹ có mong muốn gì không.
Mẹ chỉ nói một câu rất nhẹ:
“Tôi chỉ mong lớp trẻ bây giờ sống sao cho xứng với những người đã nằm xuống.”
Từ đó, ngôi nhà của mẹ Sáu trở thành nơi các đoàn viên, thanh niên trong xã thường xuyên ghé thăm.
Mỗi dịp hai mươi bảy tháng bảy hay hai mươi hai tháng mười hai, sân nhà mẹ lại đông vui tiếng nói cười.
Mẹ thường ngồi trên chiếc chõng tre trước hiên, chậm rãi kể chuyện về các con.
Mẹ không kể chiến công hay trận đánh.
Mẹ kể những chuyện rất giản dị:
đứa con cả ngày bé thích thả diều ngoài đồng,
đứa thứ hai mê bắt cá dưới mương,
còn người con rể thì hay cõng em qua con sông nhỏ sau làng.
Một lần, trong buổi trò chuyện, một đoàn viên trẻ hỏi mẹ:
“Mẹ ơi, nếu được chọn lại, mẹ có cho các bác đi bộ đội nữa không?”
Mẹ Sáu nhìn ra cây bàng trước sân. Lá đang chuyển màu cuối thu, rơi lác đác trên nền đất.
Một lúc sau mẹ mới trả lời, giọng chậm rãi:
“Nếu Tổ quốc cần… mẹ vẫn cho đi.
Vì không ai giữ nước thay mình được.”
Câu nói ấy khiến cả sân nhà im lặng.
Thời gian trôi qua, tuổi mẹ ngày một cao. Lưng còng hơn, bước chân chậm lại.
Nhưng chiều nào mẹ cũng ra ngồi trước hiên nhà, nhìn con đường làng giờ đã được bê tông phẳng phiu.
Bọn trẻ con đạp xe ngang qua, ríu rít chào:
“Cháu chào mẹ Sáu!”
Mẹ mỉm cười. Đôi mắt đã mờ theo năm tháng, nhưng ánh nhìn vẫn hiền hậu và ấm áp.
Một buổi chiều cuối năm, đoàn thanh niên xã đến sửa lại hàng rào và sơn lại căn nhà cho mẹ.
Tiếng chổi quét, tiếng cười nói rộn ràng cả sân.
Nhìn các bạn trẻ đang tất bật, mẹ khẽ nói:
“Các con tôi không còn nữa…
nhưng mẹ có thêm nhiều đứa con khác.”
Đêm xuống, gió thổi qua tán bàng già xào xạc.
Trên bàn thờ, ba ngọn đèn dầu cháy lặng lẽ trước ba bức di ảnh.
Mẹ Sáu vẫn ngồi đó – lặng lẽ như một cột mốc của ký ức.
Một ký ức về hy sinh, về lòng yêu nước, không ồn ào nhưng sâu thẳm.
Và có lẽ, mỗi khi người ta tự hỏi vì sao đất nước này có thể đứng vững qua bao cuộc chiến tranh, câu trả lời nằm ở hình ảnh giản dị ấy:
Một người mẹ già
lặng lẽ thắp hương
cho những đứa con
đã hóa thành Tổ quốc.
