Ngọn đuốc kiên trung của cách mạng Phú Yên

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc đầy hy sinh và hào hùng của tỉnh Phú Yên, cái tên Trần Suyền (biệt danh thân thương là Sáu Râu hay "Ông Già") đã trở thành biểu tượng bất tử cho trí tuệ, lòng dũng cảm và sự kiên trung vô hạn. Cuộc đời ông là một câu chuyện huyền thoại về hình ảnh người trí thức xếp bút nghiên lên đường chiến đấu, trở thành vị Bí thư Tỉnh ủy kiên cường chèo lái con thuyền cách mạng Phú Yên vượt qua những chặng đường đen tối và gian khổ nhất.

1. Từ "Cậu Tú" xếp bút nghiên đến người cán bộ dấn thân vì nước

Đồng chí Trần Suyền sinh năm 1922 trong một gia đình trung nông giàu truyền thống tại làng Phong Niên, xã Hòa Thắng, huyện Tuy Hòa (nay thuộc huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên). Sinh ra và lớn lên trên vùng đất lúa trù phú bên dòng sông Ba, từ nhỏ ông đã nổi tiếng khắp vùng là người thông minh, hiếu học và giàu lòng nhân ái.

Năm 1942, ông thi đỗ Tú tài tại Huế – một danh hiệu vô cùng danh giá thời bấy giờ. Khi ấy, người thanh niên trẻ mang ước mơ thi vào Đại học Canh nông ở Hà Nội để ứng dụng khoa học kỹ thuật giúp bà con quê nhà thoát khỏi cảnh một nắng hai sương nghèo khó. Thế nhưng, trước cảnh đất nước quằn quại dưới ách đô hộ của thực dân Pháp và phát xít Nhật, ông nhận ra rằng nếu đất nước chưa có độc lập thì mọi ước mơ cá nhân đều trở nên vô nghĩa.

Mùa thu năm 1945, ngọn lửa Cách mạng Tháng Tám bùng cháy sục sôi trên toàn quốc. "Cậu Tú Suyền" gác lại giấc mơ giảng đường, quay trở về quê hương dấn thân vào phong trào đấu tranh cứu nước. Sau khi khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở địa phương, ông được tin tưởng giao giữ vị trí Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cách mạng lâm thời phủ Tuy Hòa. Trong những năm kháng chiến chống Pháp gian khổ, ông không chỉ tham gia đặt nền móng thành lập Trường Trung học Lương Văn Chánh – ngôi trường trung học đầu tiên của tỉnh Phú Yên – mà còn đảm nhận nhiều trọng trách quân sự, chính trị quan trọng như Chính trị viên Tỉnh đội Phú Yên, Cán bộ Nông vận Liên khu 5.

2. Vị Bí thư Tỉnh ủy kiên cường giữa lòng chiến trường khốc liệt

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, kẻ thù lật lọng, tiến hành chính sách "tố cộng, diệt cộng" đẫm máu. Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc của phong trào cách mạng miền Nam, đồng chí Trần Suyền đã tình nguyện ở lại Phú Yên để hoạt động bí mật. Từ năm 1961 đến năm 1973, trên cương vị Bí thư Tỉnh ủy Phú Yên kiêm Khu ủy viên Khu 5, ông chính là "người chỉ huy trưởng", linh hồn của phong trào cách mạng toàn tỉnh.

• Nghệ thuật chiến tranh nhân dân mưu trí: Khi quân Mỹ đổ bộ ồ ạt vào Phú Yên và áp dụng các chiến thuật tàn bạo như "tát nước bắt cá", dồn dân lập "ấp chiến lược", đồng chí Sáu Râu vẫn thể hiện bản lĩnh tuyệt vời của một nhà lãnh đạo kiệt xuất. Ông linh hoạt di chuyển căn cứ Tỉnh ủy khắp các vùng núi hiểm trở từ Sơn Hòa, Đồng Xuân đến Tuy Hòa, lúc ẩn lúc hiện nhưng luôn sát cánh bên hông địch để chỉ đạo phong trào.

Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của ông và Tập thể Tỉnh ủy, quân và dân Phú Yên đã liên tiếp bẻ gãy các đợt càn quét lớn nhỏ của địch, xây dựng vùng căn cứ giải phóng vững chắc, đóng góp to lớn vào chiến thắng chung của toàn dân tộc.

3. Di sản sống mãi với thời gian

Sau cả một đời cống hiến trọn vẹn trí tuệ và sức lực cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng quê hương, đồng chí Trần Suyền đã đi vào lịch sử như một trong những người con ưu tú nhất của vùng đất Phú Yên.

Ghi nhận những công lao to lớn, đặc biệt xuất sắc của ông, Đảng và Nhà nước đã trân trọng truy tặng đồng chí Trần Suyền:

• Danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân

Để tri ân và khắc ghi công ơn của vị Bí thư Tỉnh ủy kiên trung, tên của ông đã được trân trọng đặt cho ngôi trường Trường THPT Trần Suyền ngay trên chính mảnh đất quê hương huyện Phú Hòa. Tấm gương về lòng yêu nước, tinh thần học tập không ngừng và nhân cách cao đẹp của Anh hùng Trần Suyền mãi mãi là ngọn đuốc soi đường, tiếp thêm tự hào cho các thế hệ trẻ Phú Yên hôm nay và mai sau.