Ngọn đuốc sáng ngời đưa y học Việt Nam vươn tầm thế giới

Nếu thời chiến cần những chiến sĩ lấy thân mình cứu pháo [xl], thì trên mặt trận khoa học và bảo vệ sự sống, Giáo sư, Anh hùng Lao động Tôn Thất Tùng (1912 - 1982) chính là người truyền lửa vĩ đại, người đặt nền móng và đưa nền y học Việt Nam kiêu hãnh bước ra thế giới [xl].

Sinh ra trong một gia đình quý tộc ở Huế, ông có cơ hội sống một cuộc đời vinh hoa phú quý [xl]. Nhưng chứng kiến cảnh người dân nghèo chịu đói khổ, bệnh tật giày xéo mà không có thuốc chữa, ông đã quyết tâm theo học ngành Y [xl]. Thời kỳ Pháp thuộc, sinh viên người Việt bị phân biệt đối xử nghiêm trọng, không được phép làm các phẫu thuật lớn [xl]. Không chịu khuất phục trước nghịch cảnh, bằng tài năng xuất chúng, ông đã trở thành người Việt Nam duy nhất trúng tuyển kỳ thi trú khoa các bệnh viện Hà Nội bấy giờ [xl].

Trong suốt những năm tháng kháng chiến gian khổ ở chiến khu Việt Bắc, thiếu thốn từ ngọn đèn đến con dao mổ, Giáo sư Tôn Thất Tùng đã tự mình nghiên cứu và tìm ra "Phương pháp cắt gan khô" (hay còn gọi là Phương pháp Tôn Thất Tùng) [xl]. Phương pháp này cho phép cắt gan chỉ trong vài phút thay vì vài giờ như các bác sĩ phương Tây trước đây, làm giảm thiểu tối đa tình trạng mất máu và cứu sống hàng vạn thương bệnh binh [xl]. Công trình của ông đã làm chấn động nền y học thế giới, được các tạp chí khoa học quốc tế ngợi ca như một cuộc cách mạng trong phẫu thuật gan [xl]. Ông thức thâu đêm bên bàn mổ, trực tiếp dìu dắt hàng trăm thế hệ bác sĩ giỏi cho đất nước, truyền lại ngọn lửa về tinh thần tự lực cánh sinh và lòng say mê khoa học vô điều kiện.