Bài viết

Ngọn Đuốc Sống Kháng Chiến – Huyền Thoại Phá Kho Đạn Thị Nghè

An Giang25/06/2026Bùi Hữu Nhơn (Xã Đoàn Long Thạnh)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Ngọn Đuốc Sống Kháng Chiến – Huyền Thoại Phá Kho Đạn Thị NghèBối cảnh lịch sử: Sài Gòn những ngày đầu rực lửaTháng 9 năm 1945, thực dân Pháp núp bóng quân Anh quay trở lại xâm lược nước ta lần thứ hai. Ngày 23/9/1945, tiếng súng kháng chiến bùng nổ tại Sài Gòn - Chợ Lớn. Quân và dân Nam Bộ bước vào cuộc chiến không cân sức với vũ khí thô sơ chống lại tàu to, súng lớn của thực dân Pháp.Tại khu vực Thị Nghè và Chợ Lớn lúc bấy giờ, thực dân Pháp thiết lập các kho hậu cần khổng lồ, đặc biệt là kho đạn Thị Nghè (gần khu vực Thảo Cầm Viên ngày nay). Đây là nơi cất giấu hàng trăm tấn bom đạn, xăng dầu để tiếp tế cho các cuộc càn quét, sát hại đồng bào ta. Việc phá hủy kho đạn này trở thành nhiệm vụ tối mật và cấp bách của các đội du kích và biệt động thành.Câu chuyện về cậu bé giao liên dũng cảmGiữa bầu không khí sục sôi ấy, có một cậu bé nghèo khoảng 12 - 14 tuổi tên là Lê Văn Tám, hằng ngày đi bán lạc rang, đánh giày quanh khu vực đồn bốt để kiếm sống và tranh thủ dò la tin tức cho các chiến sĩ cách mạng.Chứng kiến cảnh giặc Pháp nghênh ngang tàn sát người dân vô tội, trong lòng cậu bé sớm nung nấu một ý định táo bạo: Phải đốt cháy kho đạn của giặc.Chuẩn bị cảm tử: Sau nhiều ngày quan sát quy luật canh gác của lính Pháp, Tám biết không thể mang vũ khí hay bộc phá lớn qua mắt lính canh. Cậu quyết định dùng chính thân mình làm mồi lửa. Tám gom góp, bí mật giấu dầu hỏa và diêm trong người.Hóa thân thành ngọn đuốc: Đêm ngày 17/10/1945, lợi dụng lúc trời tối và sự sơ hở của lính gác bến kho, Lê Văn Tám lẻn vào bên trong khu vực chứa các thùng dầu và đạn dược. Cậu đổ dầu hỏa lên khắp người mình, bật diêm tự châm lửa.Tiếng nổ rúng động Sài Gòn: Thân hình cậu bé lập tức biến thành một ngọn đuốc sống rực lửa. Với nỗi đau đớn tột cùng thể xác nhưng ý chí ngút trời, "ngọn đuốc sống" Lê Văn Tám lao thẳng vào vị trí ụ xăng và các thùng thuốc súng gần nhất. Một tiếng nổ kinh hoàng xé toạc màn đêm Sài Gòn, kéo theo hàng loạt tiếng nổ dây chuyền vang dội. Toàn bộ kho đạn Thị Nghè bốc cháy dữ dội, lửa rực sáng cả góc trời suốt hai ngày đêm, tiêu hủy hoàn toàn kho vũ khí chiến lược của Pháp. Lê Văn Tám đã anh dũng hy sinh trong biển lửa ở tuổi thiếu niên.Ý nghĩa lịch sử và sự thật biểu tượng từ người trong cuộc"Ngọn đuốc sống Lê Văn Tám" ngay lập tức trở thành một hiện tượng, một luồng điện mạnh mẽ truyền đi khắp các mặt trận, cổ vũ tinh thần quyết tử của quân và dân Nam Bộ.Góc nhìn lịch sử thẳng thắn: Sau này, cố Giáo sư Trần Huy Liệu (nguyên Bộ trưởng Bộ Tuyên truyền, Viện trưởng Viện Sử học Việt Nam) – người trực tiếp viết bài cổ động về sự kiện này năm 1945 – đã chia sẻ lại một sự thật lịch sử mang tính nhân văn sâu sắc. Trong những ngày đầu kháng chiến gian khổ, kho đạn Thị Nghè bị đánh nổ là có thật, tinh thần hy sinh của các chiến sĩ thiếu niên là có thật. Tuy nhiên, để tạo ra một biểu tượng có sức cổ vũ mạnh mẽ, thúc đẩy tinh thần yêu nước đang cần khơi dậy của hàng triệu đồng bào, Giáo sư Trần Huy Liệu đã xây dựng hình tượng cậu bé "Lê Văn Tám" dựa trên nguyên mẫu những chiến sĩ giao liên dũng cảm thời bấy giờ.Dù được khắc họa bằng phương pháp nghệ thuật tuyên truyền trong khói lửa chiến tranh, hình tượng Lê Văn Tám đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử của mình. Nó phản ánh chân thực tinh thần của cả một thế hệ thiếu niên Việt Nam: không tiếc máu xương, sẵn sàng hóa thân thành bờ tre, bến nước, thành ngọn đuốc soi đường cho độc lập dân tộc.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn