Ngọn đuốc sống trong trái tim các thế hệ

Những năm đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ở Nam Bộ, Sài Gòn – Chợ Lớn trở thành chiến trường ác liệt.

Trong bối cảnh ấy, nhiều tấm gương anh dũng của đồng bào, chiến sĩ và thiếu niên đã xuất hiện.

Từ thực tiễn đó, nhà sử học Trần Huy Liệu đã kể lại câu chuyện về một thiếu niên mang tên Lê Văn Tám.

Theo câu chuyện được phổ biến rộng rãi trong nhiều thập niên, cậu bé đã dũng cảm lao vào kho xăng Thị Nghè, biến thân mình thành ngọn đuốc sống để thiêu cháy cơ sở hậu cần của quân Pháp.

Hình ảnh ấy nhanh chóng trở thành biểu tượng của tinh thần yêu nước và ý chí chiến đấu của nhân dân Nam Bộ.

Suốt nhiều năm, câu chuyện về Lê Văn Tám đã được đưa vào sách giáo khoa, thơ ca, âm nhạc và các tác phẩm nghệ thuật.

Đối với nhiều thế hệ học sinh Việt Nam, cái tên Lê Văn Tám gắn liền với lòng dũng cảm và tinh thần quên mình vì Tổ quốc.

Sau này, trong nhiều cuộc trao đổi học thuật, giáo sư Trần Quốc Vượng và chính nhà sử học Trần Huy Liệu đã cho biết hình tượng Lê Văn Tám mang tính biểu tượng, được xây dựng từ hiện thực chiến đấu của nhân dân Nam Bộ trong những ngày đầu kháng chiến.

Điều đó không làm giảm đi giá trị của hình tượng này.

Bởi trong lịch sử mỗi dân tộc, bên cạnh những con người cụ thể, còn có những biểu tượng được tạo nên để truyền cảm hứng, khơi dậy tinh thần yêu nước và ý chí vươn lên.

Ngày nay, tên Lê Văn Tám vẫn được đặt cho nhiều trường học, đường phố và đặc biệt là Công viên Lê Văn Tám tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Hình tượng ấy vẫn xuất hiện trong nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật và trong ký ức của biết bao thế hệ.

Có thể cách nhìn nhận lịch sử thay đổi theo thời gian.

Nhưng những giá trị mà hình tượng Lê Văn Tám gửi gắm thì vẫn còn nguyên ý nghĩa.

Đó là:

• Tình yêu Tổ quốc;

Và cũng giống như những ngọn lửa khác trong lịch sử dân tộc, ngọn lửa mang tên Lê Văn Tám vẫn tiếp tục thắp sáng trái tim của nhiều thế hệ Việt Nam.