NGỌN ĐUỐC THIÊU RỤI TỬ THẦN – HUYỀN THOẠI LÊ VĂN TÁM VÀ KHO XĂNG THỊ NGHÈ

Sài Gòn những năm 1945 không chỉ có vẻ đẹp hoa lệ của "Hòn ngọc Viễn Đông" với những đại lộ rợp bóng cây sao, cây dầu, mà còn là một chiến trường âm ỉ khói lửa. Sau ngày Độc lập 2/9 không lâu, thực dân Pháp nấp sau lưng quân Anh đã quay lại hòng dùng vũ lực tái chiếm Nam Bộ. Giữa lòng thành phố cảng đầy nắng gió, kho xăng Thị Nghè mọc lên như một pháo đài thép, một yết hầu quan trọng cung cấp nhiên liệu cho toàn bộ máy bay, xe tăng và tàu chiến của quân đội viễn chinh. Đối với người dân Sài Gòn lúc bấy giờ, kho xăng ấy là biểu tượng của sự áp bức, là nơi chứa đựng những giọt dầu nhuộm máu phu phen, và là nguồn sống của những cỗ máy giết người đang tàn phá xóm làng.

Lê Văn Tám, một cậu bé nhà nghèo sống bên rìa đô thành, hàng ngày len lỏi qua những con phố với khay lạc rang trên tay. Dưới vành mũ cũ kỹ và đôi mắt đen láy hay quan sát, không ai nghĩ rằng cậu thiếu niên ấy đang mang trong mình một ý chí rung chuyển cả chế độ thực dân. Tám thường xuyên lảng vảng gần khu vực kho xăng Thị Nghè. Cậu nhìn thấy những tên lính lê dương hung tợn với súng kíp dài ngoằng, những con chó nghiệp vụ to lớn lùng sục khắp các bụi rậm, và những tháp canh lừng lững với ánh đèn pha quét dọc ngang suốt đêm thâu như đôi mắt của loài quỷ dữ. Cậu nghe thấy tiếng xích xe tăng nghiền nát lòng đường, tiếng gầm rú của những chiếc máy bay Spitfire đang tiếp nhiên liệu để đi dội bom vào các khu kháng chiến. Mỗi âm thanh ấy như một nhát dao đâm vào lòng tự trọng của một đứa trẻ sớm hiểu chuyện.

Trong tâm trí non nớt nhưng sớm trưởng thành của Tám, một kế hoạch táo bạo dần hình thành. Cậu hiểu rằng vũ khí của ta còn thô sơ, không thể dùng đại bác hay máy bay để phá hủy kho xăng kiên cố này. Chỉ có một cách duy nhất: con người phải biến thành vũ khí. Cậu bắt đầu tích trữ từng chút dầu hỏa từ những chiếc đèn hắt hiu trong xóm trọ, chuẩn bị cho mình một bộ quần áo tẩm xăng thật kỹ. Tám biết rằng, khi ngọn lửa bùng lên trên người mình, đó cũng là lúc hành trình trần thế của cậu kết thúc. Nhưng cái chết ấy không phải là sự chấm dứt, mà là một sự khởi đầu, một tiếng chuông thức tỉnh lòng yêu nước của hàng triệu đồng bào.

Vào một đêm trung tuần tháng 10 năm 1945, bầu trời Sài Gòn u ám, hơi nước từ dòng kênh Thị Nghè bốc lên mờ mịt. Tám lặng lẽ rời khỏi nhà, không lời từ biệt mẹ cha, không một lời nhắn nhủ bạn bè. Cậu bước đi trong bóng tối, bóng nhỏ của cậu đổ dài trên những con đường lát đá. Khi tiếp cận hàng rào thép gai của kho xăng, Tám dừng lại một chút để cảm nhận hơi thở của đất mẹ dưới chân mình. Tiếng lính gác hò hét, tiếng cười hô hố của bọn sĩ quan Pháp vang lên từ phía xa. Cậu nhẹ nhàng lách qua những vòng rào dây thép gai sắc nhọn, lớp quần áo tẩm dầu nặng trịch và bốc mùi nồng nặc. Mỗi bước đi là một sự đánh cược với tử thần. Khi đã đứng sát bồn xăng khổng lồ mang số hiệu của quân đội Pháp, Tám lấy ra một mồi lửa.

Trong khoảnh khắc ấy, không gian như ngưng đọng. Cậu nhìn thấy ánh sáng của tương lai, một miền Nam không còn bóng giặc, những đứa trẻ như cậu sẽ được cắp sách tới trường mà không phải đi bán lạc rang dạo dưới lốt mật thám. Tám châm lửa vào chính mình. Ngọn lửa bùng lên nhanh chóng, ôm lấy thân hình nhỏ nhắn của cậu. Cậu không kêu rên, không gào thét vì đau đớn, bởi niềm tin đã lấn át cả xúc giác. Như một mũi tên lửa rực rỡ nhất mà nhân loại từng thấy, Tám lao thẳng vào miệng hầm chứa xăng. Một tiếng nổ kinh thiên động địa vang lên, mặt đất rung chuyển dữ dội. Một cột lửa cao hàng trăm mét phun thẳng lên bầu trời đêm Sài Gòn, soi sáng rõ khuôn mặt kinh hoàng của những tên lính Pháp.

Kho xăng Thị Nghè nổ tung. Hàng triệu lít xăng bốc cháy, tạo nên một biển lửa không gì dập tắt nổi. Khói đen kịt phủ kín cả một vùng, mùi xăng cháy và mùi của sự chiến thắng hòa quyện vào nhau. Lê Văn Tám đã tan đi trong ánh sáng ấy, nhưng ngọn lửa từ trái tim cậu đã lan tỏa khắp Nam Bộ kháng chiến. Sáng hôm sau, khắp các mặt báo và các khu phố Sài Gòn, người ta truyền tay nhau về "Em bé đuốc sống". Tên tuổi của cậu trở thành biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam "thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước". Sự hy sinh của Tám đã chứng minh rằng, một dân tộc có những đứa trẻ sẵn sàng hóa thành ngọn đuốc để thắp sáng con đường tự do thì dân tộc đó nhất định sẽ trường tồn. Hình ảnh ngọn đuốc sống Lê Văn Tám không chỉ là một trang sử, mà là một lời thề nguyền rực rỡ, mãi mãi cháy sáng trong tâm khảm của mọi thế hệ người Việt về một thời hoa lửa oanh liệt.