ngọn đuốc trên đỉnh đèo

Những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tuyến đường vận tải xuyên núi ở miền Trung luôn là mục tiêu đánh phá ác liệt của máy bay địch. Ban ngày bom đạn cày nát mặt đường, ban đêm lực lượng dân công và thanh niên xung phong lại âm thầm sửa chữa để những đoàn xe tiếp tục ra tiền tuyến. Giữa những tháng năm khói lửa ấy, biết bao con người bình dị đã trở thành những ngọn đuốc soi sáng ý chí của cả một thế hệ.

Năm 1971, tại một cung đường trên đèo Phượng Hoàng có chàng thanh niên xung phong tên là Lâm Văn Dũng. Anh quê ở một vùng quê nghèo tỉnh Phú Yên, là con trai út trong gia đình có bốn anh em.

Từ nhỏ, Dũng đã quen với cuộc sống lam lũ. Cha mất sớm, anh cùng mẹ làm ruộng nuôi các em ăn học. Khi địa phương phát động thanh niên lên đường phục vụ chiến trường, Dũng là người đầu tiên viết đơn tình nguyện.

Ngày tiễn con đi, mẹ anh chỉ kịp trao cho Dũng chiếc khăn rằn đã cũ rồi dặn:

“Khó khăn mấy cũng phải sống cho xứng đáng với quê hương con nhé.”

Dũng được phân vào đội thanh niên xung phong làm nhiệm vụ mở đường và dẫn xe qua các đoạn đèo hiểm trở vào ban đêm.

Đèo Phượng Hoàng quanh co, một bên là vách núi dựng đứng, một bên là vực sâu hun hút. Những đêm không trăng, cả con đường chìm trong bóng tối. Chỉ cần sơ suất nhỏ, xe có thể lao xuống vực bất cứ lúc nào.

Vì vậy, đội của Dũng thường phải dùng đuốc hoặc đèn tín hiệu đứng ở các khúc cua nguy hiểm để dẫn đường cho đoàn xe quân sự.

Một đêm cuối năm 1971, sau nhiều ngày mưa lớn, mặt đường trên đèo trở nên lầy lội và sạt lở nghiêm trọng. Đúng lúc ấy, đơn vị nhận tin có đoàn xe chở đạn dược phải vượt đèo ngay trong đêm để kịp chi viện cho chiến trường phía Nam.

Nếu đoàn xe chậm trễ, nhiều đơn vị phía trước sẽ thiếu đạn chiến đấu.

Đội thanh niên xung phong lập tức lên đường kiểm tra tuyến đèo. Khi tới một khúc cua nguy hiểm gần đỉnh núi, mọi người phát hiện một đoạn taluy vừa sạt xuống, chắn gần nửa mặt đường.

Trong màn đêm dày đặc, việc vượt qua đoạn này cực kỳ nguy hiểm.

Người chỉ huy phân công Dũng đứng tại khúc cua cầm đuốc báo hiệu cho các xe đi chậm.

Gió núi thổi mạnh từng cơn lạnh buốt. Mưa phùn quất vào mặt rát như kim châm. Nhưng Dũng vẫn đứng giữa mép vực, tay giơ cao ngọn đuốc cháy rực.

Từng chiếc xe tải nặng nề bò qua khúc cua dưới ánh lửa chập chờn.

Đến chiếc xe cuối cùng, bất ngờ một phần đất đá phía taluy tiếp tục sạt xuống. Bánh xe bên phải trượt khỏi mép đường khiến chiếc xe nghiêng hẳn về phía vực sâu.

Người lái xe hoảng hốt đạp phanh nhưng mặt đường quá trơn.

Không kịp suy nghĩ, Dũng lao tới dùng thanh gỗ chèn vào bánh xe rồi hô lớn hướng dẫn tài xế đánh lái.

Đất đá vẫn tiếp tục đổ xuống quanh người anh.

Sau vài phút căng thẳng, chiếc xe cuối cùng cũng thoát khỏi mép vực an toàn.

Đoàn xe tiếp tục hành trình trong tiếng còi vang vọng giữa núi rừng.

Khi đồng đội quay lại tìm Dũng, họ thấy anh vẫn đứng bên mép đường, tay còn nắm chặt cây đuốc đã cháy gần hết. Nhưng một tảng đá lớn từ trên cao rơi xuống trong lúc cứu xe đã khiến anh bị thương rất nặng.

Dũng được đưa về trạm cứu thương nhưng không qua khỏi.

Trước lúc nhắm mắt, anh chỉ hỏi nhỏ:

“Đoàn xe… qua hết chưa?”

Người đồng đội nghẹn ngào gật đầu. Nghe vậy, Dũng khẽ mỉm cười rồi lặng lẽ ra đi khi mới hai mươi tuổi.

Sau ngày đất nước thống nhất, những người từng đi qua con đèo năm ấy vẫn nhắc về ngọn đuốc của Lâm Văn Dũng như một biểu tượng đẹp của tuổi trẻ thời hoa lửa.

Giữa đêm tối chiến tranh, ánh lửa nhỏ bé ấy đã soi đường cho những đoàn xe ra mặt trận, cũng như soi sáng tinh thần dũng cảm và sự hy sinh cao cả của biết bao thanh niên Việt Nam trong những năm tháng gian lao nhất của dân tộc.

Ngày hôm nay, khi những con đường trên đèo đã rộng mở và bình yên hơn, câu chuyện về Dũng vẫn nhắc nhở thế hệ trẻ phải biết trân trọng hòa bình, sống có lý tưởng và không quên công lao của những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.