Ngọn Đuốc Tuổi Trẻ Trên Bầu Trời Kinh Bắc
Đặng Thị Minh Ngọc

Vùng đất Kinh Bắc nghìn năm văn hiến, nơi dòng sông Cầu lững lờ trôi qua những làng quê yên bình, là nơi cậu bé Nguyễn Văn Cừ cất tiếng khóc chào đời vào một ngày xuân năm 1912. Sinh ra trong cảnh đất nước đắm chìm dưới gông cồng thực dân, tận mắt chứng kiến nỗi đau mất nước và sự lầm than của nhân dân, người thanh niên ấy đã sớm nuôi dưỡng một hoài hoán lớn. Khi nhiều bạn bè cùng lứa còn mải mê với những giấc mộng cá nhân, Nguyễn Văn Cừ đã chọn cho mình một con đường đầy gập ghềnh và nguy hiểm: dấn thân vào phong trào cách mạng để tìm lại tự do, độc lập cho Tổ quốc.
Con đường cứu nước chưa bao giờ trải hoa hồng. Mỗi bước chân của người chiến sĩ trẻ luôn bị rình rập bởi hệ thống mật thám dày đặc và sự đàn áp dã man của kẻ thù. Ông liên tục bị bắt giam, trải qua những năm tháng đày đọa khắc nghiệt trong chốn lao tù thực dân. Thế nhưng, xiềng xích và đòn thù tàn bạo không những không thể khuất phục được ngọn lửa nhiệt huyết, mà ngược lại, chính chốn ngục tối ấy đã trở thành trường học cách mạng, tôi luyện nên một bản lĩnh thép, một ý chí sắt đá và một tư duy lý luận sâu sắc vượt xa tuổi đời.
Năm 1938, khi mới tròn 26 tuổi — độ tuổi còn rất trẻ — Nguyễn Văn Cừ đã được tín nhiệm gánh vác trọng trách Tổng Bí thư của Đảng. Đứng trước những biến động dữ dội của tình hình thế giới và sự truy ráp gắt gao ở trong nước, vị lãnh đạo trẻ tuổi đã thể hiện một bản lĩnh thao lược kiệt xuất. Ông không chỉ khéo léo chèo lái con thuyền cách mạng qua những trận cuồng phong, củng cố lực lượng và giữ vững phong trào, mà còn để lại một dấu ấn bất tử trong lịch sử tư tưởng Việt Nam với tác phẩm Tự chỉ trích. Bằng sự can đảm phi thường về mặt lý luận, ông dũng cảm nhìn thẳng vào những hạn chế, phân tích thấu đáo những bài học thực tiễn để tự chỉnh đốn và nâng cao sức mạnh của tổ chức — một bài học vô giá về sự trung thực, tinh thần cầu tiến còn nguyên giá trị cho tới hôm nay.
Mùa thu năm 1941, tại ngã tư Bà Điểm (Gia Định), những họng súng thực dân đã tàn nhẫn ngắt đi cuộc đời của người cộng sản kiên trung khi ông mới bước sang tuổi 29. Nguyễn Văn Cừ ngã xuống khi sức trẻ còn tràn trề hy vọng, nhưng cuộc đời ngắn ngủi ấy đã rực sáng như một ngọn đuốc bất diệt trên bầu trời cách mạng Việt Nam — biểu tượng vĩnh cửu của trí tuệ, lòng kiên định và tinh thần xả thân vì độc lập, tự do của dân tộc.



